Julian Tuwim

Jeden z najczęściej i najchętniej czytanych polskich poetów XX wieku. Jego twórczość znają już najmłodsi czytelnicy. Zasłynął głównie za sprawą popularnych wierszy dla dzieci, takich jak „Pan Hilary”, „Słoń Trąbalski”, czy „Abecadło”. Autor licznych skeczy, tekstów teatralnych oraz librett operowych. Założyciel funkcjonującej do dziś organizacji ZAiKS.

Podstawowe dane:

  • Data i miejsce urodzenia: 13 września 1894, Łódź
  • Data i miejsce śmierci: 27 grudnia 1953, Zakopane
  • Popularne dzieła: Kwiaty polskie, Lokomotywa, Rzepka, Abecadło, Ptasie radio, Pan Hilary, Słoń Trąbalski, Bal w Operze
  • Nagrody: Nagroda Literacka m. Łodzi (1928, 1949), nagroda polskiego PEN Clubu (1935), nagroda państwowa I stopnia (1951)
  • Gatunek literacki: dla dzieci, literatura piękna polska

Opis autora

Wszechstronnie uzdolnionym polskim pisarzem był Julian Tuwim. W jego dorobku artystycznym znajdują się zarówno wierszyki dla dzieci i młodzieży, jak i poematy dla dorosłych czytelników. Pisał także inne utwory literackie – libretta operetkowe, teksty piosenek czy wodewile i skecze. Uznawany jest za jednego z najbardziej popularnych poetów XX-lecia międzywojennego.

Dzieciństwo i młodość

Julian Tuwim urodził się 13 września 1894 roku w Łodzi. Jego mieszczańska rodzina pochodziła z grona zasymilowanych Żydów. Ojciec poety – Izydor Tuwim – był pierwszym prokurentem łódzkiego oddziału Azowsko-Dońskiego Banku Handlowego. Adela z Krukowskich – matka poety – miała wiele problemów zdrowotnych, w tym głównie psychicznych. Po nieudanych próbach samobójczych podjętych po śmierci męża w 1935 roku została zastrzelona przez Niemców podczas likwidacji getta w Otwocku w 1942 roku. Sytuacja rodzinna odbiła się na psychice Juliana Tuwima, który cierpiał na depresję i miał liczne fobie.

W latach 1904–1914 Julian Tuwim uczęszczał do Męskiego Gimnazjum Rządowego w Łodzi. Nie był zbyt dobrym uczniem, a zwłaszcza nie lubił uczyć się przedmiotów ścisłych. Z uwagi na złe oceny z matematyki, Julian musiał powtarzać szóstą klasę.

W Łodzi, gdzie Tuwimowie mieszkali do 1916 roku, Julian miał okazję poznać życie przemysłowej metropolii, a także zaznajomić się z kabaretem i folklorem ulicy.

Dorosłość poety

W 1916 roku Julian Tuwim przeniósł się do Warszawy, gdzie chciał studiować polonistykę i prawo. W latach 1916–1918 uczęszczał na Uniwersytet Warszawski, ale ukończył zaledwie po jednym semestrze na każdym z kierunków. 30 kwietnia 1919 roku poślubił Stefanię Marchew. W tym samym roku założył też organizację ZAiKS, czyli Związek Artystów i Kompozytorów Scenicznych, w której pełnił funkcję członka zarządu. Związał się też z kabaretem Picador, dla którego chętnie tworzył teksty piosenek, monologi i skecze.

W czasie wojny polsko-bolszewickiej Julian Tuwim pracował w Biurze Prasowym naczelnego wodza Józefa Piłsudskiego. W 1939 roku, po wybuchu II wojny światowej, wyemigrował przez Rumunię i Włochy do Francji. Tam spotykał się z poetami nazywanymi satelitami w paryskiej kawiarni Cafe de la Regence.

W 1940 roku wyjechał do Portugalii, a stamtąd do Brazylii i USA. Od 1942 roku mieszkał w Nowym Jorku. Współpracował z emigracyjnymi „Wiadomościami Polskimi, Politycznymi i Literackimi”. W latach 1942–1946 pisał z kolei do londyńskiego miesięcznika „Nowa Polska”.

Julian Tuwim powrócił do kraju zaraz po zakończeniu działań wojennych w Europie. Wiosną 1946 roku zamieszkał w Warszawie, a w 1947 roku został kierownikiem artystycznym Teatru Nowego. Pracował na tym stanowisku do 1950 roku. Do końca życia w piśmie „Problemy” prowadził rubrykę „Cicer com caule”, czyli „Groch z kapustą”.

Zmarł w wyniku ataku serca 27 grudnia 1953 roku w Zakopanem, gdzie wypoczywał z rodziną. Został pochowany w Alei Zasłużonych na wojskowych Powązkach w Warszawie.

Kariera literacka

Już w 1911 roku, czyli w wieku 17 lat, Julian Tuwim debiutował przekładem na esperanto wierszy Leopolda Staffa, a w 1913 roku po raz pierwszy opublikował swój utwór poetycki – wiersz „Prośba”, który ukazał się w „Kurierze Warszawskim”. Liryk ten podpisał inicjałami poznanej w 1912 roku Stefanii Marchwiówny – swojej przyszłej żony.

W trakcie studiów Julian Tuwim pisał do czasopisma „Pro Arte et Studio”, a w 1916 roku został współzałożycielem grupy poetyckiej Skamander. W czasie międzywojnia Tuwim regularnie publikował. Ukazały się m.in. zbiory liryków, takie jak „Słowa we krwi” (1926), „Rzecz czarnoleska” (1929), „Biblia cygańska” (1932) oraz „Treść gorejąca” (1936).

Na emigracji w USA Tuwim stworzył słynny liryczno-epicki poemat „Kwiaty polskie”. Był współautorem i redaktorem pism literackich i satyrycznych, m.in. „Skamander”, „Wiadomości Literackie” oraz „Cyrulik Warszawski”. Napisał wiele wierszy dla dzieci, wśród których najsłynniejsze to: „Słoń Trąbalski”, „Ptasie radio”, „Pan Hilary”, „Lokomotywa”. W 1949 roku wydał antologię „Polska nowela fantastyczna”, a rok później zbiór szkiców „Pegaz dęba, czyli panopticum poetyckie”.

Dwukrotnie otrzymał Nagrodę Literacką Miasta Łodzi – w 1928 roku i w 1949 roku. Z kolei w 1949 roku Uniwersytet Łódzki przyznał Julianowi Tuwimowi honorowy tytuł doktora honoris causa. W 1951 roku poeta dostał z kolei Państwową Nagrodę Literacką I stopnia.

więcej
Filtruj
Kategorie
Polecane
Nowości
Wybrani autorzy
  • więcej
Seria
  • więcej
Wydawnictwo
  • więcej
Okładka
Dostępność
Cena
Ocena

Julian Tuwim - książki

  • Juwenilia (1911–1918)
  • Czyhanie na Boga (1918)
  • Sokrates tańczący (1920)
  • Pogrzeb prezydenta Narutowicza (1922)
  • Siódma jesień (1922)
  • Wierszy tom czwarty (1923)
  • Wypisy czarnoksięskie (1924)
  • Czary i czarty polskie (1924)
  • A to pan zna? (1925)
  • Czarna msza (1925)
  • Tysiąc dziwów prawdziwych (1925)
  • Słowa we krwi (1926)
  • Tajemnice amuletów i talizmanów (1926)
  • Strofy o późnym lecie
  • Do prostego człowieka (1929)
  • Rzecz czarnoleska (1929)
  • Jeździec miedziany (1932, przekład Puszkina)
  • Biblia cygańska i inne wiersze (1932)
  • Jarmark rymów (1934)
  • Polski słownik pijacki i antologia bachiczna (1935)
  • Bambo (1935)
  • Treść gorejąca (1936)
  • Lutnia Puszkina (1937)
  • Rzepka (1938)
  • Bal w Operze (1936, wyd. 1946)
  • Wiersz, w którym autor grzecznie, ale stanowczo uprasza liczne zastępy bliźnich, aby go w dupę pocałowali (1937)
  • Lokomotywa (1938)
  • Kwiaty polskie (1940–1946, wyd. 1949)
  • Pegaz dęba, czyli panopticum poetyckie (1950)
  • Piórem i piórkiem (1951)
  • Cicer cum caule (1949–1953)

 

Korzystając ze strony zgadzasz się na używanie plików cookie, które są instalowane na Twoim urządzeniu. Za ich pomocą zbieramy informacje, które mogą stanowić dane osobowe. Wykorzystujemy je w celach analitycznych, marketingowych oraz aby dostosować treści do Twoich preferencji i zainteresowań. Więcej o tym oraz o możliwościach zmiany ich ustawień dowiesz się w Polityce Prywatności.