Leszek Kołakowski

Leszek Kołakowski był wybitnym filozofem, który przez wiele lat wykładał na m.in. Uniwersytecie Oksfordzkim, Uniwersytecie Yale'a czy Uniwersytecie Chicagowskim. Współpracował z Telewizją Polską przy przygotowywaniu wykładów z zakresu filozofii kultury. Jest także autorem opowiadań i bajek. W 1997 roku odznaczony został Orderem Orła Białego.

 

 

Podstawowe dane:

  • Data i miejsce urodzenia: 23 października 1927, Radom
  • Data i miejsce śmierci: 17 lipca 2009, Oksford
  • Gatunek literacki: Filozofia, Nauki społeczne i humanistyczne

Opis autora

Dzieciństwo i młodość

Leszek Kołakowski urodził się w Radomiu 23 października 1927 roku. Matka osierociła Leszka we wczesnym dzieciństwie, kiedy ten miał zaledwie 3 lata. Wychowywał go ojciec – działacz społeczny i oświatowy, Jerzy Julian Kołakowski, pseudonim „Jerzy Karon”. Leszek Kołakowski uczęszczał do szkoły powszechnej w Radomiu, a także w Łodzi, gdzie mieszkał do września 1939 roku.

Kiedy wybuchła II wojna światowa, Leszek Kołakowski miał niespełna 12 lat. Wówczas przeniósł się wraz z ojcem do wsi Skórnice, a później do Garbatki koło Kozienic. W 1943 roku mieszkał w Warszawie, w tym samym mieszkaniu, w którym Irena Sendlerowa pomagała Żydom.

W 1943 roku Leszek Kołakowski stracił ojca – po aresztowaniu przez Gestapo, został on zgładzony na Pawiaku. Wówczas Leszkiem zajęła się ciotka, która mieszkała na Żoliborzu, a później na Saskiej Kępie. Już pod koniec okupacji chłopak zdał maturę, częściowo w Warszawie, częściowo w Radomiu.

Z uwagi na przekonania ojca, Leszek Kołakowski nie wyrastał w religii chrześcijańskiej i od wczesnych lat młodzieńczych deklarował się jako osoba bezwyznaniowa. Po II wojnie światowej, w 1945 roku, Leszek Kołakowski rozpoczął studia na Uniwersytecie Łódzkim i przyłączył się do komunistycznego Akademickiego Związku Walki Młodych „Życie”. W tym samym roku wstąpił do PPR-u.

Dorosłość i praca zawodowa

W 1949 roku, wraz z żoną Tamarą z domu Dynenson, Leszek Kołakowski przeniósł się do Warszawy. Jako członek PZPR-u był pracownikiem Instytutu Kształcenia Kadr Naukowych przy KC PZPR. W 1953 roku obronił doktorat dotyczący filozofii Barucha Spinozy. Współtworzył warszawską szkołę historyków idei. Kierował w latach 1957–1968 Katedrą Historii Filozofii Nowożytnej na Uniwersytecie Warszawskim, zaś w 1957 roku został też redaktorem naczelnym „Studiów Filozoficznych”.

Początek nowej drogi

Ważnym momentem w życiu Leszka Kołakowskiego był dzień 21 października 1966 roku. To właśnie wówczas wygłosił na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego wykład pod tytułem „Rozwój kultury polskiej w ostatnim 10-leciu”. Opisywał wydarzenia ostatniej dekady w Polsce, upamiętniając przełom październikowy. Wykazał zależności pomiędzy marksizmem a religią. Za swoje poglądy i krytyczne odnoszenie się do władzy w Polsce, Kołakowski został wydalony z partii. Wstawiło się za nim wielu literatów i intelektualistów. W 1968 roku, za udział w tzw. wydarzeniach marcowych, Leszek Kołakowski stracił prawo do wykładania i publikowania, dlatego zmuszony był do wyjazdu z kraju.

Emigracja

Po wyjeździe z Polski Leszek Kołakowski udał się do Paryża, a stamtąd do Montrealu. Wykładał na Uniwersytecie McGilla, a następnie w Berkeley w Kalifornii. Ostatecznie zamieszkał na stałe w Anglii, gdzie publikował i pracował.

Najsłynniejszym esejem Kołakowskiego jest tekst opublikowany w paryskiej „Kulturze” w 1971 roku pod tytułem „Tezy o nadziei i beznadziejności”. Na jego podstawie stworzono strategię opozycji antykomunistycznej. Zainspirował on twórców KOR-u i Uniwersytetu Latającego.

Jednak debiut literacki Kołakowskiego miał miejsce w 1956 roku. Wtedy to w „Po Prostu” ukazał się manifest „Czym jest socjalizm”. W 1958 roku wydana została monografia „Jednostka i nieskończoność. Wolność i antynomie wolności w filozofii Spinozy”. Filozofia i religia były motywem przewodnim prac Kołakowskiego. W latach 1968–1976 napisał on trzytomowe dzieło „Główne nurty marksizmu. Powstanie, rozwój, rozkład”.

W latach 1977–1980 Kołakowski był oficjalnym przedstawicielem KOR-u za granicą i odpowiadał za kontakty pomiędzy nim a emigracją. W Anglii wykładał na Uniwersytecie Oksfordzkim – w latach 1972–1991 pracował w All Souls College. Kiedy przeszedł na emeryturę, przyznano mu tytuł Honorary Member of Staff. Prócz tego pracował jako wykładowca na kilku innych uniwersytetach: Yale University, Univeristy of New Heaven, Berkeley University oraz Chicago University.

W 1991 roku został członkiem Polskiej Akademii Nauk, a później również członkiem Fundacji im. Stefana Batorego oraz Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W 1996 roku nagrał dla Telewizji Polskiej 30 miniwykładów poświęconych filozofii kultury. Od 2004 roku z kolei zaczęły powstawać programy z cyklu „O co nas pytają wielcy filozofowie”.

Co ciekawe, Leszek Kołakowski został pierwszym laureatem nagrody im. Johna Klugego, która przyznawana jest za osiągnięcia w dziedzinie nauk humanistycznych przez Bibliotekę Kongresu Stanów Zjednoczonych i nazywana jest amerykańską Nagrodą Nobla.

Filozof zmarł 17 lipca 2009 roku w Oksfordzie. Jego ciało sprowadzono do Polski i pochowano na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

więcej
Filtruj
Kategorie
Nowości
Wybrani autorzy
Seria
Wydawnictwo
  • więcej
Okładka
Dostępność
Cena
Ocena

Leszek Kołakowski - publikacje

  • Szkice o filozofii katolickiej (1955)
  • Wykłady o filozofii średniowiecznej (1956)
  • Światopogląd i życie codzienne (1957)
  • Pochwała niekonsekwencji. Pisma rozproszone z lat 1955–1968 (2002)
  • Jednostka i nieskończoność. Wolność i antynomie wolności w filozofii Spinozy (1958)
  • Wybrane teksty z historii filozofii. Filozofia XVII wieku. (1959)
  • Notatki o współczesnej kontrreformacji (1962)
  • 13 bajek z Królestwa Lailonii dla dużych i małych(1963)
  • Klucz niebieski albo opowieści budujące z historii świętej zebrane (1964)
  • Rozmowy z diabłem (1965)
  • Świadomość religijna i więź kościelna. Studia nad chrześcijaństwem bezwyznaniowym siedemnastego wieku (1965)
  • Wybrane teksty z historii filozofii. Filozofia egzystencjalna (1965)
  • Filozofia pozytywistyczna (od Hume’a do Koła Wiedeńskiego) (1966)
  • Kultura i fetysze (1967)
  • Obecność mitu (1972)
  • Husserl i poszukiwanie pewności (1990)
  • Główne nurty marksizmu. Powstanie – rozwój – rozkład (1976-1978)
  • Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań (1982)
  • Moje słuszne poglądy na wszystko (1999)
  • Jeśli Boga nie ma… O Bogu, Diable, Grzechu i innych zmartwieniach tak zwanej filozofii religii (1987)
  • Horror metaphysicus (1990)
  • Bóg nam nic nie jest dłużny. Krótka uwaga o religii Pascala i o duchu jansenizmu (1994)
  • Bergson (1997)
  • Mini wykłady o maxi sprawach (2003)
  • 128 bardzo ładnych wierszy stworzonych przez 68 poetek i poetów polskich (wybór dokonany przez Leszka Kołakowskiego) (2003)
  • O co nas pytają wielcy filozofowie (2004)
  • Wśród znajomych. O różnych ludziach mądrych, zacnych, interesujących i o tym, jak czasy swoje urabiali (2004)
  • Czy Pan Bóg jest szczęśliwy i inne pytania (2009)
  • Sen (2009)
  • Jezus ośmieszony. Esej apologetyczny i sceptyczny (2014)
  • Niepewność epoki demokracji (2014)

 

Korzystając ze strony zgadzasz się na używanie plików cookie, które są instalowane na Twoim urządzeniu. Za ich pomocą zbieramy informacje, które mogą stanowić dane osobowe. Wykorzystujemy je w celach analitycznych, marketingowych oraz aby dostosować treści do Twoich preferencji i zainteresowań. Więcej o tym oraz o możliwościach zmiany ich ustawień dowiesz się w Polityce Prywatności.