Szczepan Twardoch

Szczepan Twardoch w swoich powieściach zajmuje się między innymi problematyką identyfikacji z miejscem urodzenia oraz tożsamości narodowej – polskiej, śląskiej i niemieckiej. Jego prace cechują się logiczną i jednocześnie skomplikowaną konstrukcją, pełną interesujących opisów historycznych, m.in. okresu międzywojennego.

Dzieciństwo, okres studiów i kariera publicystyczna

Szczepan Twardoch urodził się 23 grudnia 1979 roku w Knurowie na Śląsku. Studiował filozofię i socjologię na Międzywydziałowych Indywidualnych Studiach Humanistycznych na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.

Po ukończeniu studiów Twardoch podejmował wiele prac. Próbował swoich sił m.in. jako handlarz zabytkowej broni białej czy przedstawiciel wydawnictwa. I choć prace te ostatecznie porzucił, to doświadczenie, jakie zdobył, pomogło mu w dalszej karierze pisarza – jako ekspert w dziedzinie broni ze sporą precyzyjnością opisuje rynsztunek.

Autor publikował felietony na łamach wielu czasopism – „Polityka”, „Fronda”, „Opcje”, „Życie”, „Strzał”, „Gazeta Polska”, „Kawiarnia Literacka” oraz „Arcana”. Był także redaktorem działu literackiego „Christianitas”, a także felietonistą i współpracownikiem „Broni i Amunicji” oraz kwartalnika „44 / Czterdzieści Cztery”. Również pierwsze opowiadania Twardocha zostały opublikowane w miesięcznikach – „Nowa Fantastyka” i „Science-fiction”.

Szczepan Twardoch – książki, które zapewniły mu popularność

Pisarz zadebiutował w 2005 roku zbiorem opowiadań zatytułowanym „Obłęd rotmistrza von Egern”, wydanym nakładem wydawnictwa Fabryka Słów. Tytułowy bohater jest szlachcicem, któremu przychodzi zmierzyć się z realiami wojny.

Kariera Twardocha z każdym rokiem nabierała tempa. Sporą rozpoznawalność zapewniły mu m.in. książki „Morfina” (2012) o losach podporucznika Konstantego Willemanna oraz „Drach” (2014) o śląskich rodzinach Gemanderów i Magnorów.

Kolejną głośną książką Szczepana Twardocha był „Król”, wydany w 2016 roku. Powieść ta do 2023 r. sprzedała się w przeszło 300 tys. egzemplarzach. Autor przedstawił w niej realia Warszawy i jej mieszkańców lat 30. XX wieku. W nietypowy sposób opisał utarczki pomiędzy społecznością warszawską i żydowską, a także wyraźny podział stolicy ze względu na liczne konflikty nacji. Powieść ta doczekała się również kontynuacji – w 2018 roku ukazała się książka „Królestwo”. Twardoch tym razem opisał fabułę z perspektywy dwóch innych bohaterów, Ryfki i Dawida, którzy zmagają się z trudami życia w Warszawie pod niemiecką okupacją.

Powieści o tematyce okresu międzywojennego to pozycje, za sprawą których w głównej mierze zasłynął Szczepan Twardoch. Książki to jednak nie jedyne pozycje w dorobku literackim pisarza. Jest on również autorem tomu dzienników „Wieloryby i ćmy” (2015), zbioru opowiadań zatytułowanego „Ballada o pewnej panience” (2017), wywiadu z polskim zawodnikiem MMA Mamedem Khalidovem pt. „Lepiej byś tam umarł” (2017), a także uznawanego za literackie odkrycie „Wiecznego Grunwaldu” (2010).

W 2020 r. nakładem Wydawnictwa Literackiego ukazała się powieść Szczepana Twardocha pt. „Pokora”, której głównymi motywami są miłość, wojna i rewolucja. W 2022 r. autor opublikował dramat pt. „Byk” o losach rozwodnika Roberta Mamoka i powieść „Chołod” o mieszkańcach społeczności odciętej od cywilizacji. Ważnymi dziełami w twórczości pochodzącego z Górnego Śląska pisarza są również wydane nakładem Wydawnictwa Marginesy powieści „Null” (2025) o wojnie w Ukrainie i „Waldkauz” (2026), której ważnymi motywami są wojna, męska przyjaźń czy odkupienie.

Szczepan Twardoch jest też autorem poradnika „Sztuka życia dla mężczyzn” (2013), dzienników „Wieloryby i ćmy” (2015) czy książki autobiograficznej „Jak nie zostałem poetą” (2019).

Szczepan Twardoch na deskach teatralnych i szklanym ekranie

Najważniejsze książki Szczepana Twardocha doczekały się również adaptacji teatralnych. W 2014 roku na deskach Teatru Śląskiego im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach pojawiła się „Morfina” (2012) w reżyserii Eweliny Marciniak. W 2018 roku na scenie tego samego teatru wystawiony został „Drach” (2014) w reżyserii Roberta Talarczyka. Również w 2018 roku na deskach Teatru Polskiego w Warszawie pojawił się „Król” (reż. Monika Strzępka). W 2021 r. powstał spektakl na podstawie powieści „Pokora”, a w 2022 r. adaptacja dramatu „Byk”, której jednym z reżyserów (obok Roberta Talarczyka) był sam Szczepan Twardoch.

„Król” został również wyświetlony na szklanym ekranie – 6 listopada 2020 roku premierę miał serial Canal+, pt. „Król” w reżyserii Jana P. Matuszyńskiego.

Nagrody dla Szczepana Twardocha

Szczepan Twardoch jest laureatem wielu prestiżowych nagród, zarówno polskich, jak i niemieckich – Paszportu „Polityki”, Nagrody im. Kościelskich, Śląskiego Wawrzynu Literackiego, Brücke Berlin-Preis, Nagrody Czytelników Nike, Nagrody Kulturalnej Onetu O!Lśnienie. Był także wielokrotnie nominowany, m.in. do Nagrody Literackiej „Nike”, którą w końcu zdobył w 2026 r. za swoją książkę „Null”. Powieść ta pozwoliła również autorowi zostać laureatem nagrody Bestsellery Empiku 2025 w kategorii Literatura piękna.