Maria Czubaszek

Maria Czubaszek urodziła się 9 sierpnia 1939 r. w Warszawie. Była córką pochodzących z Lwowa bibliotekarki Urszuli Łagody i Stanisława Bacza – inżyniera i pracownika banku. Uczyła się w Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie, lecz do egzaminu maturalnego przystąpiła w żeńskim Liceum im. Narcyzy Żmichowskiej. Następnie podjęła studia z filologii angielskiej i dziennikarstwa na Uniwersytecie Warszawskim, lecz nie zdołała ich ukończyć.

Maria Czubaszek – kariera dziennikarska i artystyczna

Czubaszek podczas studiów dziennikarskich była praktykantką w redakcjach „Przeglądu Sportowego” i „Gazety Krakowskiej”. W 1960 r. podjęła zatrudnienie w Programie I Polskiego Radia – początkowo jako sekretarka, następnie opiekunka techniczna i autorka sloganów reklamowych. W 1966 r. dołączyła do redakcji Programu III Polskiego Radia, gdzie była autorką słuchowisk i rozrywkowych audycji, w tym Dzień dobry, jestem z Kobry czy Dym z papierosa.

Maria Czubaszek od 1965 r. pisała teksty piosenek dla wielu artystów – m.in. Jerzego Milana, Andrzeja Dąbrowskiego, Janusza Komana czy Wojciecha Karolaka. Utwory z jej tekstami śpiewali również Ewa Bem, Ryszard Rynkowski, Grzegorz Markowski czy Krystyna Prońko. Od 1972 r. Czubaszek była członkinią Sekcji Autorów Utworów Literackich Małych Form Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.

Maria Czubaszek pisała felietony i przygotowywała wywiady dla różnych czasopism – m.in. „Przekrój”, „Viva”, „Zwierciadło”, „Pani”, „Mój pies”, „Szpilki” czy „Sukces”. Prowadziła również „Blog niecodzienny” dla Wirtualnej Polski. Od 1977 roku była jurorką festiwali kabaretowych. Tworzyła też sztuki teatralne (np. „Kwadrat”, „Włącz kolor” czy „Żona pana ministra” Branislava Nusicia”) i pisała scenariusze do seriali fabularnych („Lot 001”, „Psie serce”, „Na Wspólnej” czy „Brzydula”). Od 2011 roku była stałą komentatorką w satyryczno-publicystycznym programie telewizyjnym „Szkło kontaktowe”.

Książki Marii Czubaszek

Maria Czubaszek jest także autorką książek – głównie satyrycznych i autobiograficznych. Jako pisarka zadebiutowała 1 stycznia 1980 roku, gdy nakładem Wydawnictwa Czytelnik i PiK ukazał się zbiór jej satyrycznych opowiadań pt. „Na wyspach Hula-Gula”. Były to teksty, które tworzyła do słuchowisk radiowych i programów telewizyjnych.

Kolejne książki Marii Czubaszek to m.in. „Dziewczyny na ścianę i na życie” (1991), „Każdy szczyt ma swój Czubaszek” (2011 – wydana wspólnie z Arturem Andrusem), „Boks na Ptaku” (2013 – wydana wspólnie z Arturem Andrusem i Wojciechem Karolakiem), „Blog niecodzienny” (2014) i „Dzień dobry, jestem z Kobry” (2015). Po śmierci autorki ukazały się kolejne książki – autobiografia „Nienachalna z urody” (2016) czy zbiór tekstów i felietonów „Wszyscy niestety normalni” (2023).

Maria Czubaszek – cechy twórczości i nagrody

Książki Marii Czubaszek ukazują jej burzliwe życie rodzinne i towarzyskie. Zawierają liczne anegdoty, wspomnienia czy satyryczne komentarze społeczno-polityczne. Autorka często łamie stereotypy dotyczące m.in. tradycyjnej kobiecości, małżeństwa, ról zawodowych czy stylu życia. W swoich tekstach ośmiesza polską rzeczywistość, stosuje autoironię oraz dzieli się własnymi przemyśleniami światopoglądowymi.

Twórczość Marii Czubaszek jest pełna dystansu, inteligentnego humoru, błyskotliwości, przenikliwości i odwagi. Autorka odnosi się nie tylko do teraźniejszości, lecz także dawnych czasów – np. okresu PRL-u.

Maria Czubaszek jest laureatką Nagrody Prezesa Komitetu ds. Radia i Telewizji (1971), Złotego Mikrofonu (1975), Okularów Równości (2012) czy Nagrody Osobowości i Sukcesy Roku w kategorii osobowość telewizyjna (2014). Została również odznaczona Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2009).