Kornel Makuszyński

Wybitny polski prozaik, poeta, pisarz i publicysta. Autor ponadczasowych utworów dla dzieci i młodzieży – „120 przygód Koziołka Matołka”, „Szatan z siódmej klasy”, „Awantura o Basię”, czy „O dwóch takich, co ukradli księżyc”. 

Już przed II wojną światową był jednym z najpoczytniejszych, najbardziej płodnych literacko i najbardziej popularnych polskich pisarzy. Na przestrzeni lat niewiele się zmieniło. Utwory Kornela Makuszyńskiego bawią czytelników już od wielu lat.  

Informacje dane: 

  • Data i miejsce urodzenia: 8 stycznia 1884, Stryj 
  • Data i miejsce śmierci: 31 lipca 1953, Zakopane 
  • Najważniejsze utwory: Awantura o Basię, Szatan z siódmej klasy, Przygody Koziołka Matołka, Panna z mokrą głową, Przyjaciel wesołego diabła 
  • Gatunek literacki: dla dzieci, literatura piękna polska, lektury szkolne 

Opis autora

Kornel Makuszyński, polski poeta, prozaik, krytyk teatralny, felietonista i publicysta, członek Polskiej Akademii Literatury, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli literatury dla dzieci i młodzieży w Polsce. Autor przygód Koziołka Matołka, czy „Szatana z siódmej klasy”. 

Dzieciństwo i młodość 

Kornel Makuszyński urodził się 8 stycznia 1884 roku w Stryju, pod zaborem austriackim. Jego ojcem był emerytowany już wówczas pułkownik wojsk austriackich Edward Makuszyński, a matką – Julia z Ogonowskich. Ojciec na emeryturze pracował jako pisarz gminny kancelarii urzędu w Brzozowie koło Krosna i był urzędnikiem galicyjskim. Kornel miał sześć starszych sióstr.  

Ojciec osierocił rodzinę, kiedy Kornel miał zaledwie 10 lat. Przez kolejne dwa lata rodzina mieszkała w Stryju i tam też przyszły pisarz skończył pierwszą klasę gimnazjum. Pomimo swojego młodego wieku już wtedy zarabiał na swoje utrzymanie, udzielając korepetycji. 

Później rodzina przeniosła się do Przemyśla i zamieszkała u krewnych. Kornel ukończył tam drugą klasę gimnazjalną i od 1898 roku uczęszczał do C. K. IV Gimnazjum we Lwowie. W 1903 roku zdał egzamin dojrzałości. Mieszkał na kwaterze u lwowskiego asenizatora i hycla Siegla na Kleparowie.  

Studiował polonistykę i romanistykę na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, a od 1904 roku był członkiem redakcji dziennika „Słowo Polskie”.   

Dorosłość pisarza 

Całą młodość spędził we Lwowie. Po studiach Kornel Makuszyński wiele podróżował po Włoszech, wraz z Janem Kasprowiczem, Leopoldem Staffem i Władysławem Orkanem. W latach 1908-1910 kontynuował studia romanistyczne na prestiżowej Sorbonie w Paryżu. W 1910 roku, już po powrocie ze Lwowa, poznał studentkę Uniwersytetu Lwowskiego, Emilię Bażeńską, z którą zaręczył się i pobrał w Warszawie w 1911 roku. Później mieszkał w Burbiszkach na Litwie, w rodzinnym majątku żony. W czasie I wojny światowej pisarz został zesłany w głąb Rosji, jako wrogi obywatel austriacki, a po powrocie z zesłania zamieszkał najpierw w Kijowie w 1915 roku, a później, po trzech latach, przeniósł się do Warszawy, gdzie rozwijał swoją karierę literacką. Był wielkim miłośnikiem architektury zakopiańskiej, dlatego nawet kilka miesięcy w roku spędzał w Zakopanem.   

W czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku współpracował z Wydziałem Propagandy Armii Ochotniczej i służył w mundurze. W 1926 roku zmarła na gruźlicę jego żona Emilia. Po jej śmierci ostatecznie Kornel Makuszyński zerwał związki z Litwą i nigdy już tam nie wrócił. 

W 1927 roku ożenił się powtórnie ze śpiewaczką Janiną Gluzińską. W kolejnych latach angażował się w działalność artystyczną. W 1937 roku został członkiem Polskiej Akademii Literatury. Po wybuchu II wojny światowej podczas oblężenia Warszawy bomba trafiła w budynek, w którym mieszkał Makuszyński i zniszczyła jego bogate zbiory sztuki oraz rękopisy. On sam cudem ocalał, ale stracił wszystko. Okupację przetrwał w stolicy, a podczas powstania warszawskiego współpracował z prasą powstańczą. Od 1944 roku zamieszkał na stałe w Zakopanem, w wili Opolanka przy ul. Tetmajera 15. Tam popadł w zapomnienie. Żył wraz z żoną z jej skromnej pensji, którą otrzymywała dzięki udzielaniu lekcji muzyki. Zmarł 31 lipca 1953 roku i został pochowany na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem. Obecnie, od 1966 roku, w willi przy Tetmajera funkcjonuje Muzeum Kornela Makuszyńskiego.  

Kariera literacka 

Bardzo wcześnie, bo już w wieku 14 lat, Kornel Makuszyński zaczął pisać swoje pierwsze utwory literackie – wiersze. Recenzował je Leopold Staff, który spotykał się z młodym poetą w cukierni przy Skarbowskiej. Jako szesnastolatek Kornel debiutował w lwowskim dzienniku „Słowo Polskie”.  

Najbardziej płodnym okresem w jego twórczości literackiej było dwudziestolecie międzywojenne, kiedy przebywał głównie w Warszawie. Makuszyński pisywał głównie felietony i humoreski, ale znany jest głównie z utworów przeznaczonych dla młodych czytelników. Wystarczy wspomnieć o jego najbardziej popularnych dziełach, jak „O dwóch takich, co ukradli księżyc”, „Przyjaciel wesołego diabła”, „Panna z mokrą głową”, „120 przygód Koziołka Matołka” czy „Awantura o Basię”. Co ciekawe, większość jego utworów została zekranizowana.  

więcej
Filtruj
Kategorie
Polecane
Wybrani autorzy
Seria
Wydawnictwo
  • więcej
Okładka
Dostępność
Cena
Ocena

Kornel Makuszyński - książki

  • Połów gwiazd (1908) 
  • W kalejdoskopie (1910) 
  • Romantyczne historie (1910) 
  • Dusze z papieru (1010) 
  • Rzeczy wesołe (1910) 
  • Zabawa w szczęście (1911) 
  • Szewc Kopytko i kaczor Kwak (1912) 
  •  Awantury arabskie (1913) 
  • Straszliwe przygody (1914) 
  • Perły i wieprze (1915) 
  • Bardzo dziwne bajki (1916) 
  • Po mlecznej drodze (1917) 
  • Słońce w herbie (1919) 
  • Piosenki żołnierskie (1919) 
  • Radosne i smutne (1920) 
  • Wycinanki (1925) 
  • Bezgrzeszne lata (1925) 
  • Ponure Igraszki (1927) 
  • Król Azis (1928) 
  • O dwóch takich, co ukradli księżyc (1928) 
  • Listy zebrane (1929) 
  • Przyjaciel wesołego diabła (1930) 
  • Panna z mokrą głową (1932) 
  • Mały chłopiec (1933) 
  • Skrzydlaty chłopiec (1933) 
  • Uśmiech Lwowa (1934) 
  • Wielka Brama (1935) 
  • Wyprawa pod psem (1935) 
  • Złamany miecz (1936) 
  • Awantura o Basię (1937) 
  • Szatan z siódmej klasy (1937) 
  • Nowe bajki tego roku (1937) 
  • Kartki z kalendarza (1939) 
  • Za króla Piasta Polska wyrasta (1939) 
  • List z tamtego świata (1946) 
  • Szaleństwa panny Ewy (1957) 

 

Korzystając ze strony zgadzasz się na używanie plików cookie, które są instalowane na Twoim urządzeniu. Za ich pomocą zbieramy informacje, które mogą stanowić dane osobowe. Wykorzystujemy je w celach analitycznych, marketingowych oraz aby dostosować treści do Twoich preferencji i zainteresowań. Więcej o tym oraz o możliwościach zmiany ich ustawień dowiesz się w Polityce Prywatności.