Masha Gessen

Masha Gessen to amerykańsko-rosyjska dziennikarka, pisarka i aktywistka na rzecz praw człowieka, a szczególnie praw osób LGBT. Sama określa się jako osoba trans i niebinarna. Urodzona w Moskwie, w inteligenckiej rodzinie żydowskiego pochodzenia, dwukrotnie emigrowała do USA – raz z rodzicami i rodzeństwem, jako nastolatka, a drugi raz – już jako osoba dorosła, aby chronić własną rodzinę przed prześladowaniami ze strony rosyjskiego reżimu. Książki Mashy Gessen w różny sposób przedstawiają historię i współczesność Rosji, zarówno z osobistej perspektywy jej przodków, jak i z perspektywy całego narodu. Masha Gessen napisała także książkę o Władimirze Putinie, gdzie przedstawiła okoliczności i skutki dojścia do władzy tego „człowieka bez twarzy” dla Rosji i całego świata.

Masha Gessen – między Rosją i Ameryką

Masha Gessen urodziła się w 1967 roku w Moskwie, jako Maria Aleksandrowna Gessen. Jej rodzina miała żydowskie korzenie i skomplikowaną historię. Babka Mashy ze strony matki, Rózia, pochodziła z Białegostoku, a do Związku Radzieckiego wyjechała w 1940 roku. Druga babka – Estera – straciła ojca w białostockim getcie w czasie II wojny światowej. Los obydwu babć stał się tematem jednej z książek Mashy Gessen.

W 1981 roku rodzice Mashy, Aleksander i Jelena Gessen, wraz z nią i jej braćmi wyemigrowali do USA. Dziesięć lat później Masha Gessen wróciła do Rosji, tam założyła rodzinę, adoptowała syna i urodziła córkę. Jednak zmieniający się klimat polityczny i wzrastająca nietolerancja osób LGBT sprawiły, że pod koniec 2013 roku Masha Gessen zdecydowała się na ponowną emigrację do Ameryki, aby chronić swoją rodzinę przed odebraniem jej dzieci.

Obecnie Gessen ma obywatelstwo rosyjskie i amerykańskie, mieszka w Nowym Jorku ze swoją drugą żoną, Daryą Oreshkiną, i wspólnie wychowują troje dzieci. Bratem Mashy jest Keith Gessen, mieszkający w USA pisarz, dziennikach i tłumacz.

Dziennikarska praca Mashy Gessen i książka o historii jej rodziny

Masha Gessen jest dziennikarką i pisarką. Pracowała zarówno w redakcjach rosyjskich (np. w popularnonaukowym magazynie „Wokrug swieta”, czyli „Dookoła świata”), jak i amerykańskich, takich jak „The New Yorker”, „The New York Times”, „The Washington Post” i innych.

Na całym świecie Masha Gessen jest znana także ze swoich książek. W jednej z nich przybliżyła losy swoich babek - historię ich życia na tle wojennej zawieruchy i powojennej rzeczywistości ZSRR. „Estera i Rózia. O tym, jak moje babki przetrwały hitlerowską wojnę i stalinowski pokój” (Ester and Ruzya: How My Grandmothers Survived Hitler’s War and Stalin’s Peace, 2004) ukazała się w Polsce w 2008 roku nakładem wydawnictwa Muza S.A. Za tę książkę Gessen dostała nagrodę National Jewish Book Award, przyznawaną przez Jewish Book Council – organizację na rzecz popularyzacji kultury żydowskiej.

Książki Mashy Gessen – sytuacja w Rosji i refleksja nad naturą totalitaryzmu

Jedną z najbardziej znanych książek Mashy Gessen jest praca z 2012 roku pt. „Putin. Człowiek bez twarzy” (The Man Without a Face: The Unlikely Rise of Vladimir Putin), w którym autorka analizuje pochodzenie Putina, jego historię życia, osobowość, okoliczności i skutki jego dojścia do władzy w Rosji.

Dwa lata później Gessen napisała książkę o Pussy Riot – rosyjski feministycznej grupie oporu pt. „Słowa skruszą mury. Pussy Riot” (Words Will Break Cement: The Passion of Pussy Riot), a w 2017 roku - ważną analizę pt. „Będzie to, co było. Jak totalitaryzm odradza się w Rosji” (The Future Is History: How Totalitarianism Reclaimed Russia). Książka ta została wyróżniona nagrodą National Book Award for Nonfiction.

W 2018 roku Masha Gessen wraz z fotografem Miszą Friedmannem stworzyli reportaż o tym, co w putinowskiej Rosji pozostało ze stalinowskiego Gułagu. Książka „Never Remember. Searching for Stalin’s Gulags in Putin’s Russia” to niepokojąca analiza politycznej propagandy i pamięci narodu. Książka Mashy Gessen z 2020 roku „Surviving Autocracy”  to z kolei analiza wpływu kontrowersyjnej prezydentury Donalda Trumpa na demokratyczne dziedzictwo Ameryki.