Aleksander Fredro

Aleksander Fredro jest autorem wielu dramatów i komedii, a także poezji. Do jego najbardziej znanych utworów zaliczają się: "Zemsta", "Paweł i Gaweł", "Śluby panieńskie" czy "Pan Jowialski".

Podstawowe dane:

Data i miejsce urodzenia: 20 czerwca 1793, Surochów
Data i miejsce śmierci: 15 lipca 1876, Lwów
Popularne utwory: Zemsta, Śluby Panieńskie
Gatunek Literacki: Komedia, Dramat

Opis autora

Dzieciństwo i młodość

Aleksander Fredro urodził się 20 czerwca 1793 roku w Surochowie, niedaleko Przemyśla. Jego rodzina była dobrze sytuowana. Ojcem był Jacek Fredro, a matką Marianna z Dembińskich. Jako szlachcice dysponowali oni majątkiem, w którym dorastał pisarz. W 1797 roku Aleksander wraz z rodzicami przeniósł się do Bieńkowej Wiszni.

Fredro pobierał nauki w domu rodzinnym. Nigdy nie uczęszczał do szkół publicznych. Stracił matkę w wieku 13 lat – zginęła w pożarze dworu w Bieńkowej Wiszni. Ojciec wraz z synem przeniósł się wówczas do Lwowa.

Młodość pisarza

Jako 16-latek Aleksander Fredro zdecydował się wstąpić do armii Księstwa Warszawskiego, z którą przemierzył wiele krajów. Do 1814 roku był oficerem wojsk napoleońskich i dosłużył się rangi kapitana. Brał czynny udział w walkach pod Dreznem i Lipskiem, a także uczestniczył w wyprawie pod Moskwę. Zakończyła się ona dla Fredry tragicznie – dostał się do rosyjskiej niewoli. Udało mu się z niej zbiec w przebraniu wieśniaka. W kampanii napoleońskiej Aleksander Fredro został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari i Legii Honorowej.

Po abdykacji Napoleona, w 1815 roku, pisarz wrócił do rodzinnego domu i zamieszkał w Bieńkowej Wiszni. Wstąpił wówczas do lubelskiej loży wolnomularskiej.

W 1817 roku poznał Zofię hrabinę Skarbkową, z domu Jabłonowską. Zakochał się w niej z wzajemnością, ale ona w wieku 15 lat została wydana za hrabiego Skarbka – jednego z najzamożniejszych ludzi w Galicji. Małżeństwo nie było udane, dlatego dziewczyna opuściła męża. Na poślubienie ukochanego Aleksandra Fredrę przyszło jej czekać ponad dekadę. W 1828 roku związek został w końcu usankcjonowany w kościele w Korczynie. Małżonkowie byli szczęśliwi i doczekali się dwójki dzieci – córki Zofii i syna Jana Aleksandra.

W 1828 roku umarł ojciec Fredry, a ten odziedziczył po nim majątek, który skutecznie pomnożył. Wstąpił do Towarzystwa Przyjaciół Nauk, a w 1830 roku brał udział w pracach Obywatelskiego Komitetu Pomocy dla Powstania, utworzonego we Lwowie. W 1839 roku został honorowym mieszkańcem Lwowa. Był posłem galicyjskiego Sejmu Krajowego, członkiem lwowskiej Rady Narodowej i Akademii Umiejętności.

Pod koniec życia Fredro objął dowództwo kampanii polskiej w czasie Wiosny Ludów. W latach 1850–1855, po tym, jak został oskarżony o zdradę stanu za wystąpienie przeciw Austrii, mieszkał z rodziną w Paryżu. Zmarł 15 lipca 1876 roku we Lwowie, jako 82-latek. Pozostawił po sobie wiele nieopublikowanych i niewystawionych utworów, a jego syn dostał dokładne instrukcje, w jakim trybie mają być one wydawane.

Kariera literacka Fredry

Pierwszą, poważną komedią pióra Aleksandra Fredro była sztuka „Pan Geldhab” opowiadająca o perypetiach młodego szlachcica, który stara się o rękę córki tytułowego bohatera, ale dorobkiewicz chce ją usilnie wydać za księcia. Sztuka została wystawiona po raz pierwszy w 1821 roku.

Po awanturniczych latach młodzieńczych, dojrzałego Aleksandra Fredrę pochłonęło pisanie. Tworzył on poezję, bajki i komedie. Do jego najbardziej znanych dzieł zalicza się „Zemstę”, „Śluby panieńskie” czy „Pana Jowialskiego”. Jest on także autorem pamiętnika „Trzy po trzy”, który powstawał w latach 1844–1846 i dotyczy wspomnień z młodości i wojen napoleońskich.

więcej

Sprawdź dzieła i utwory innych autorów lektur szkolnych:

Henryk Sienkiewicz, Bolesław Prus, Czesław Miłosz, Juliusz Słowacki, Zbigniew Herbert, Adam Mickiewicz, Maria Konopnicka, Joseph Conrad, Eliza Orzeszkowa, Aleksander Fredro, Wisława Szymborska, Jan Brzechwa, Julian Tuwim, Tadeusz Różewicz, Jarosław Iwaszkiewicz, Stefan Żeromski, Bolesław Leśmian, Jan Kochanowski, Cyprian Kamil Norwid, Witold Gombrowicz, Stanisław Wyspiański, Władysław Reymont, Krzysztof Kamil Baczyński, Sławomir Mrożek, Miron Białoszewski, Charles Dickens, Fiodor Dostojewski, Albert Camus, George Orwell, Gabriel Garcia Márquez, Sofokles, William Szekspir, Homer, Johann Wolfgang von Goethe, Franz Kafka, Lew Tołstoj, Molier, Antoine de Saint-Exupéry, Ignacy Krasicki, Mikołaj Rej, Józef Ignacy Kraszewski, Marek Nowakowski, Jan Twardowski, Albert Camus, George Orwell, Zygmunt Krasiński, Bruno Schulz, Tadeusz Borowski, Zofia Nałkowska, Jacek Dukaj, Gabriela Zapolska, Anna Kamieńska, Antoni Słonimski, Maria Dąbrowska, Mikołaj Gogol, Miguel de Cervantes, Mark Twain, Umberto Eco