Jan Brzechwa

Jan Brzechwa to jeden z popularniejszych w Polsce autorów utworów dla dzieci. Jego wiersze, a także książki, na czele z „Akademią pana Kleksa”, są uwielbiane przez kolejne pokolenia dzieci. Pisał nie tylko dla dzieci - wydawał także wiersze skierowane do starszych odbiorców. Łączyło go kuzynostwo z Bolesławem Leśmianem.

 

Podstawowe dane:

  • Data i miejsce urodzenia:  15 sierpnia 1898, Żmerynka
  • Data i miejsce śmierci: 2 lipca 1966, Warszawa
  • Popularne dzieła: Akademia Pana Kleksa, Przygody Pana Kleksa, Kaczka Dziwaczka
  • Gatunki literackie: Literatura dla dzieci, Poezja

Opis autora

Dzieciństwo i młodość

Jan Brzechwa, a właściwie Jan Wiktor Lesman, bo tak brzmiało jego prawdziwe nazwisko, urodził się 15 sierpnia 1989 roku w Żmerynce na Podolu. Jego ojcem był Aleksander Lesman, inżynier kolejowy, a dziadkiem warszawski księgarz i wydawca, Bernard Lesman. W jego rodzinie był też inny poeta – Bolesław Leśmian, stryjeczny brat Jana. To właśnie Leśmian namówił Jana, by ten przybrał pseudonim artystyczny „Brzechwa”, argumentując, że to pięknie brzmiące słowo oznaczające opierzoną część strzały.

W młodości Jan ukończył Zakład Naukowo-Wychowawczy Ojców Jezuitów w Chyrowie, a następnie pojechał do Warszawy, by rozpocząć studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Równocześnie wstąpił do 36. Pułku Piechoty Legii Akademickiej. W latach 1920–1921, jako ochotnik, uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, za co został odznaczony.

Dorosłość poety

Z zawodu Jan Brzechwa był adwokatem – w latach 1924–1939 zajmował stanowisko radcy prawnego ZAiKS-u jako specjalista w dziedzinie prawa autorskiego. Po II wojnie światowej Brzechwa powrócił do zawodu i był m.in. radcą prawnym w Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”. Działał też w PEN Clubie, jak wielu innych pisarzy.

Pierwszą żoną Jana Brzechwy była Maria Sunderland, z którą wziął ślub w 1926 roku, drugą – Karolina Lentowa z domu Meyer, a trzecią – Janina Magajewska. Brzechwa miał jednak tylko jedną córkę z pierwszego małżeństwa, Krystynę, urodzoną w 1928 roku. Dziewczynka zobaczyła ojca po raz pierwszy, gdy miała 9 lat, z uwagi na to, że porzucił on jej matkę dla swojej kochanki, Karoliny.

Jan Brzechwa zmarł 2 lipca 1966 roku w Warszawie i został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Kariera literacka Jana Brzechwy

Debiut literacki Jana Brzechwy miał miejsce w 1915 roku – wydrukowano wtedy jego wiersze w petersburskim „Sztandarze” redagowanym przez Remigiusza Kwiatkowskiego. Później pisarz publikował utwory napisane w młodości w kijowskich „Kłosach Ukraińskich”. Został uhonorowany nagrodą za wiersz poświęcony Henrykowi Sienkiewiczowi, który zmarł w 1916 roku.

Od 1920 roku Jan Brzechwa dorabiał jako twórca tekstów satyrycznych, piosenek i skeczy. W czasie studiów prawniczych współpracował ze znanymi kabaretami, m.in. „Czarnym Kotem”. Posługiwał się wówczas pseudonimem artystycznym „Szer-Szeń” oraz „Inspicjent Brzeszczot”. W 1926 roku ukazał się tom jego poezji pt. „Oblicza zmyślone”, zaś w 1938 roku wydano pierwszy tomik jego wierszy skierowanych do najmłodszych – „Tańcowała igła z nitką”. W 1939 roku opublikowany został zbiór zatytułowany „Kaczka Dziwaczka”.

Na II wojnę światową przypadł niezwykle płodny okres w życiu literackim Jana Brzechwy. Napisał on w tym czasie przede wszystkim „Akademię pana Kleksa”, z której jest najbardziej znany, oraz utwór „Pan Drops i jego trupa”. Kontynuacje kultowej powieści, czyli „Podróże pana Kleksa” i „Triumf pana Kleksa”, powstały odpowiednio w 1961 i 1965 roku.

więcej
Filtruj
Kategorie
Polecane
Wybrani autorzy
  • więcej
Seria
  • więcej
Wydawnictwo
  • więcej
Okładka
Dostępność
Cena
Ocena

Jan Brzechwa - wybrane dzieła

  • Oblicza zmyślone (1926)
  • Talizmany (1929)
  • Trzeci krąg (1932)
  • Piołun i obłok (1935)
  • Tańcowała igła z nitką (1938)
  • Kaczka Dziwaczka (1939)
  • Baśń o korsarzu Palemonie (1945)
  • Akademia pana Kleksa (1946)
  • Pan Drops i jego trupa (1946)
  • Przygody Pchły Szachrajki (1946)
  • Ptasie plotki (1946)
  • Opowiedział dzięcioł sowie (1946)
  • Baśń o stalowym jeżu (1947)
  • Na wyspach Bergamutach (1948)
  • Przygody rycerza Szaławiły (1948)
  • Uczymy się chodzić (1951)
  • Teatr Pietruszki (1953)
  • Brzechwa dzieciom (1953)
  • Wagary (1953)
  • Szelmostwa lisa Witalisa (1953)
  • Bajki i baśnie (1954)
  • Rozstrzygnięcie konkursu (1955)
  • Wiersze wybrane (1955)
  • Magik (1957)
  • Wyssane z nogi (1958)
  • Sto bajek (1958)
  • Gdy owoc dojrzewa (1958)
  • Podróże pana Kleksa (1961)
  • Śmiechu warte (1964)
  • Od baśni do baśni (1965)
  • Tryumf pana Kleksa (1965)
  • Miejsce dla kpiarza (1967)
  • Opowiadania drastyczne (1968)
  • Liryka mego życia (1968)

 

Korzystając ze strony zgadzasz się na używanie plików cookie, które są instalowane na Twoim urządzeniu. Za ich pomocą zbieramy informacje, które mogą stanowić dane osobowe. Wykorzystujemy je w celach analitycznych, marketingowych oraz aby dostosować treści do Twoich preferencji i zainteresowań. Więcej o tym oraz o możliwościach zmiany ich ustawień dowiesz się w Polityce Prywatności.