Czesław Miłosz

Czesław Miłosz urodził się 30 czerwca 1911 roku w Szetejniach, które dziś znajdują się na terenie Litwy. Był synem Aleksandra Miłosza i Weroniki Miłoszowej z Kunatów. Rodzina Miłoszów pieczętowała się herbem Lubicz i należała do starego, szlacheckiego rodu. Czesław Miłosz otrzymał nagrodę Nobla w 1980 roku za całokształt twórczości i jest uznawany za jednego z najwybitniejszych poetów polskich.

Podstawowe dane:

Data i miejsce urodzenia: 30 czerwca 1911, Szetejnie
Data i miejsce śmierci: 14 sierpnia 2004, Kraków
Nagrody: Literacka Nagroda Nobla, Order Orła Białego, Nagroda Literacka Nike
Gatunek literacki: literatura polska piękna, poezja

Opis autora

Dzieciństwo i młodość

Dzieciństwo i młodość Czesław spędził na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego, głównie w Wilnie. Był świadkiem rewolucji październikowej i wojny polsko-bolszewickiej, co mocno nim wstrząsnęło i stało się tematem dzieł literackich.

Miłosz pobierał nauki na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Na Wydziale Humanistycznych studiował polonistykę, ale z czasem przeniósł się na Wydział Nauk Społecznych, by studiować prawo. Był członkiem Akademickiego Klubu Włóczęgów Wileńskich, w skrócie AKWW. Później wraz z przyjaciółmi o sympatiach lewicowych założył Klub Intelektualistów. Co istotne, był członkiem grupy poetów Żagary i współtwórcą pisma o tej samej nazwie.

Czasy II wojny światowej

W okresie działań wojennych Czesław Miłosz początkowo udał się na południe kraju, ale kiedy 17 września 1939 roku ZSRR zaatakowało Polskę, poeta był już w Rumunii, skąd przeniósł się do rodzinnego miasta i przyjął obywatelstwo litewskie. W czasie sowieckiej okupacji Litwy w 1940 roku opuścił on Wilno i przeniósł się do Warszawy. Pracował jako woźny w Bibliotece Uniwersyteckiej. W 1944 roku poślubił w Warszawie Janinę z domu Dłuską, z którą miał dwóch synów – Anthony`ego i Piotra. Po upadku powstania warszawskiego przenosił się z miejsca w miejsce – mieszkał w Janisławicach, Goszycach, a od stycznia 1945 roku w Krakowie. Działał czynnie w podziemiu polskim. Pomagał Żydom wraz ze swoim bratem Andrzejem, za co został uhonorowany w 1989 roku przez Instytut Jad Waszem tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Czasy powojenne w życiu Czesława Miłosza

Po II wojnie światowej Czesław Miłosz pracował w dyplomacji komunistycznego rządu Polski w Stanach Zjednoczonych oraz jako attaché kulturalny w Paryżu. Otrzymał azyl polityczny we Francji. W 1960 roku poeta przeprowadził się do Stanów Zjednoczonych. Pracował na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley oraz na Harvardzie, wykładając literaturę słowiańską.

W PRL uznano go oficjalnie za zdrajcę i renegata. Został nawet uroczyście potępiony przez Związek Literatów Polskich oraz niektórych autorów, jak Iwaszkiewicz czy Gałczyński. Zarzucano mu bolszewizm i poparcie dla komunizmu. W 1992 roku, jako wdowiec, pisarz poślubił swoją drugą żonę, amerykańską historyczkę Carol Thigpen-Miłosz.

W 1993 roku Miłosz przeniósł się ostatecznie do Krakowa. Zmarł w grodzie Kraka 14 sierpnia 2004 roku w wieku 93 lat.

Kariera literacka Miłosza

Czesław Miłosz tworzył od najmłodszych lat i uznawany jest za jednego z najbardziej płodnych pisarzy naszych czasów. Zadebiutował jako 19-latek w 1930 roku na łamach uniwersyteckiego pisma „Alma Mater Vilnensis”, w którym opublikował dwa wiersze: „Kompozycja” oraz „Podróż”. Przed II wojną światową drukiem ukazał się jego tomik poezji „Trzy zimy”. W czasie okupacji pisał wiersze, które weszły w skład tomików „Równina”, „Pieśń niepodległa”, „Wiersze”, oraz „Ocalenie”. Podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych wydał wiele znanych utworów, jak „Zniewolony umysł”, „Dolina Issy”, „Traktat poetycki” czy tomy poezji „Król Popiel i inne wiersze”, „Miasto bez imienia”. W kraju natomiast nie publikowano jego twórczości. Dopiero po 1980 roku ukazała się ona drukiem w dużym nakładzie.

Największym wyróżnieniem, jakie otrzymał Czesława Miłosza była Literacka Nagroda Nobla, którą wręczono mu w 1980 roku za całokształt twórczości. Polskiego poetę doceniono za bezkompromisową wnikliwość w ujawnianiu zagrożenia człowieka w świecie pełnym gwałtownych konfliktów. Poezja Czesława Miłosza jest jedną z najczęściej tłumaczonych na inne języki. Jego wiersze poruszają wrażliwość kolejnych pokoleń czytelników.

więcej

Sprawdź dzieła i utwory innych autorów lektur szkolnych:

Henryk Sienkiewicz, Bolesław Prus, Czesław Miłosz, Juliusz Słowacki, Zbigniew Herbert, Adam Mickiewicz, Maria Konopnicka, Joseph Conrad, Eliza Orzeszkowa, Aleksander Fredro, Wisława Szymborska, Jan Brzechwa, Julian Tuwim, Tadeusz Różewicz, Jarosław Iwaszkiewicz, Stefan Żeromski, Bolesław Leśmian, Jan Kochanowski, Cyprian Kamil Norwid, Witold Gombrowicz, Stanisław Wyspiański, Władysław Reymont, Krzysztof Kamil Baczyński, Sławomir Mrożek, Miron Białoszewski, Charles Dickens, Fiodor Dostojewski, Albert Camus, George Orwell, Gabriel Garcia Márquez, Sofokles, William Szekspir, Homer, Johann Wolfgang von Goethe, Franz Kafka, Lew Tołstoj, Molier, Antoine de Saint-Exupéry, Ignacy Krasicki, Mikołaj Rej, Józef Ignacy Kraszewski, Marek Nowakowski, Jan Twardowski, Albert Camus, George Orwell, Zygmunt Krasiński, Bruno Schulz, Tadeusz Borowski, Zofia Nałkowska, Jacek Dukaj, Gabriela Zapolska, Anna Kamieńska, Antoni Słonimski, Maria Dąbrowska, Mikołaj Gogol, Miguel de Cervantes, Mark Twain, Umberto Eco