Jon Fosse

Jon Fosse to norweski powieściopisarz, poeta i dramaturg okrzyknięty mianem jednego z najwybitniejszych twórców współczesnej literatury skandynawskiej. W 2023 r. został wyróżniony Literacką Nagrodą Nobla „za nowatorskie sztuki i prozę, które dają głos niewypowiedzianemu”.

Podstawowe dane:

Data i miejsce urodzenia: 29 września 1959, Haugesund
Gatunki literackie: literatura piękna, poezja, dramat, literatura dziecięca
Debiutancka powieść: Czerwone, czarne (1983)
Najważniejsze nagrody: Nagroda Nobla w dziedzinie literatury (2023), Nagroda literacka Rady Nordyckiej (2015), Nagroda Nordycka Akademii Szwedzkiej (2007)

Opis autora

Jon Fosse urodził się 29 września 1959 r. w mieście Haugesund zlokalizowanym na zachodnim wybrzeżu Norwegii, które często czynił miejscem akcji swoich utworów. Dzieciństwo spędził w wiosce Strandebarm. W okresie studiów mieszkał w Bergen – drugim co do wielkości mieście w Norwegii. Studiował literaturoznawstwo i w czasie studiów pracował jako redaktor w czasopismach literackich.

Swoją pierwszą powieść „Czerwone, czarne” wydał jako 24-latek w 1983 r. 11 lat później napisał pierwszą sztukę teatralną wystawioną na deskach Sceny Narodowej w Bergen, pt. „I nigdy się nie rozłączymy”, która przyniosła mu rozgłos. Jon Fosse napisał łącznie ponad 30 sztuk teatralnych, z których najbardziej znane to „Imię” („Namnet”) i „Dziecko” („Barnet”). Fosse to jeden z najczęściej wystawianych współczesnych dramatopisarzy na świecie.

Na dotychczasowy dorobek Jona Fossego, poza utworami dramatycznymi, składają się powieści, tomiki poetyckie, eseje oraz książki dla dzieci. Dzieła autora przetłumaczono na ponad 40 języków, w tym także na język polski. Jon Fosse jest zdobywcą wielu prestiżowych nagród, w tym Nagrody Doubluga, którą otrzymał w 1995 r., Nagrody Nordyckiej Akademii Szwedzkiej (2007), Nagrody Literackiej Rady Nordyckiej (2015) oraz Literackiej Nagrody Nobla (2023).

Septologia Jona Fossego składająca się z siedmiu dzieł określana jest mianem opus magnum, czyli najwybitniejszym i najbardziej znaczącym dziełem w dorobku autora. Pod koniec września 2023 r. nakładem wydawnictwa ArtRage wydano pierwsze dwa tomy septologii „Drugie Imię. Septologia I-II” przetłumaczonej na język polski przez Iwonę Zimnicką. Książka „Ja to ktoś inny. Septologia III-IV” ukazała się w naszym kraju w 2024 r., a ostatnia część „Nowe imię. Septologia VI-VII” w 2025 r.

Inne książki Jona Fossego przetłumaczone na polski

W 2024 r. na polskim rynku wydawniczym pojawiła się książka Jona Fossego pt. „Białość” (Kvitleik). W 2025 r. w naszym kraju ukazała się nowela Fossego z 2024 r. „To jest Ales” („Det et Ales”), a także „Pies i anioł” („Hund og engel”) – pierwszy wydany w naszym kraju zbiór wierszy norweskiego noblisty.

W 2026 r. ukazała się w naszym kraju pierwsza powieść Jona Fossego opublikowana po zdobyciu Nagrody Nobla – „Vaim”. W tym samym roku wydawnictwo ArtRage opublikowało w Polsce książkę Jona Fossego pt. „Trylogia”, która składa się z trzech części, przełożonych na język polski przez Iwonę Zimnicką – „Andvake” („Niespanie”), „Olavs draumar” (Sny Olava”) i „Kveldsvævd” (Wieczorna senność”).

Na język polski zostały też przetłumaczone książki dla dzieci Jona Fossego – „Kant”. „Dziewczynka ze skrzypcami” czy „Nieskończenie późno”.

Jon Fosse – styl pisarski

Jon Fosse pisząc swoje dzieła posługiwał się językiem nynorsk, czyli jednym z dwóch oficjalnych, aczkolwiek mnie popularnych stylów piśmienniczych języka norweskiego. Swoją technikę pisarską autor określa terminem „writing” zaczerpniętym z języka angielskiego, gdzie najistotniejszy jest rytm pisania, który przejawia się w sposobie postrzegania świata przez bohaterów.

Styl książek Jona Fossego uznawany jest za minimalistyczny i hipnotyczny. Proza pisana jest prostym językiem, bohaterowie wypowiadają swoje kwestie oszczędnie, akcja rozwija się bardzo powoli, a tekst jest pełen powtórzeń. W jego dziełach nie doświadczamy obecności wszechwiedzącego narratora. Stany psychiczne, myśli i uczucia postaci poznajemy jedynie z perspektywy bohaterów, którzy często mierzą się z brakiem empatii i umiejętności nawiązywania relacji międzyludzkich. Jon Fosse często też stosuje w swoich utworach technikę strumienia świadomości polegającą na prowadzeniu przez bohaterów wewnętrznych monologów.

Motywy twórczości Jona Fossego

Książki Jona Fossego są przepełnione są nawiązaniami do treści natury filozoficznej, metafizycznej i egzystencjalnej. Twórczość autora skupia się wokół zwyczajności i samotności bohaterów, których życie toczy się pośród bezkresnych fiordów, norweskich wiosek i ulic. Najczęściej poszukują oni odpowiedzi na pytania, kim są i dlaczego pewne rzeczy wydarzyły się w ich życiu.

Tematyka religijna również nie jest obca Fossowi. Modlitwa i wiara są nieodłącznym elementem życia bohaterów jego dzieł. Sam Foss mówi o sobie, że jest głęboko wierzącym chrześcijaninem, ale nie interesują go problemy współczesnego świata. Twierdzi też, że jego literatura jest efektem natchnienia.

więcej

Jon Fosse

Opis autora

Inne książki Jona Fossego przetłumaczone na polski

Jon Fosse – styl pisarski

Motywy twórczości Jona Fossego

Kategorie

Darmowa dostawa

Cena

Metody płatności

Dobry wybór

Sprzedawca

Wysyłka

Ocena produktu

Stan produktu

Jon Fosse - książki