„Polakom brak wiary w siebie. Jako naród tyle przeszliśmy, że reagujemy jak typowi nadwrażliwcy: krytyka zbyt nas boli, pochwały przesadnie uskrzydlają. O tym, jak złapać narodową równowagę, Piotr Semka rozmawia z profesorem Normanem Daviesem” - w najnowszym „Ozonie”

Ozon: W niedawno ogłoszonym przez amerykański ośrodek NORC rankingu badań poczucia dumy narodowej Polacy znaleźli się na szarym końcu. Na 28 miejscu spośród 33 narodów świata. Skąd u nas taki brak wiary w siebie?

Norman Davies: Owszem, i ja oglądałem ten ranking. Uśmiechnąłem się, widząc, że na pierwszym miejscu w rankingu poczucia dumy znaleźli się Amerykanie, choć im akurat trochę autorefleksji chyba by się przydało. Z kolei ucieszyło mnie jako Brytyjczyka, że Brytyjczycy usytuowali się w środku tabeli, na 19. miejscu. To zdrowe uplasować się na centralnej pozycji w takim rankingu – nie za wysoko, ale i nie za nisko.

Ale wracając do niskiej samooceny Polaków. Cóż, to naturalne, że narody, które na ponad pół wieku utraciły kontrolę nad swoim losem i wpływ na kształtowanie swojej pozycji w świecie – a tak było w przypadku państw, które znalazły się pod dominacją Sowietów – nie mają ustabilizowanego poziomu samooceny. Pewność siebie narodów mocno „ustawionych” w europejskiej historii, jak Francuzi czy Brytyjczycy, pozwala im na bezkompleksowe i krytyczne przyglądanie się samym sobie. Tymczasem Polacy są wobec siebie albo zbyt krytyczni, albo przesadnie akcentują swój wkład w dzieje świata. Nie tylko wy, również Czesi, Słowacy i Węgrzy na nowo próbują odnaleźć swoje miejsce w Europie. Szukając miejsca, głowicie się nad tym, ile w was zalet, a ile wad. To normalne.”

Najwyraźniej wywiad udzielony kilka miesięcy temu Jackowi Żakowskiemu, w którym tenże z zapałem godnym orderu II RP uprawiał narodowe samobiczowanie, był dla znamienitego historyka przeżyciem traumatycznym, a co gorsza mógł on pomyśleć, że gwiazda naszego niezależnego inaczej dziennikarstwa jest wyrazicielem poglądów większości Polaków. Niestety.

I. J.

Całość artykułu dostępna w 11/06 numerze „Ozonu”