Ułani, szwoleżerowie i legioniści przemaszerują ulicami Warszawy w rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Około 150 członków grup historycznych, w tym 36 kawalerzystów, zrekonstruuje pierwsze obchody rocznicowe Konstytucji 3 Maja z 1807 roku, m.in. wręczenie sztandarów formowanym jednostkom wojskowym Księstwa Warszawskiego. Kolejne inscenizacje zaplanowano w Łazienkach Królewskich w ramach 3-Majowego Pikniku.

Święto Konstytucji 3 Maja - rekonstrukcja z 1807 roku

Spod Grobu Nieznanego Żołnierza ruszą pododdziały wojskowe i grupy rekonstrukcyjne w strojach w epoki. Żołnierze ugrupowań historycznych przemaszerują Krakowskim Przedmieściem. Na Placu Zamkowym odbędzie się inscenizacja wydarzeń z 3 maja 1807 r. - pierwszych obchodów rocznicowych Konstytucji 3 Maja.

Przewidywany czas przebiegu imprezy: godzina 13.00 (rozpoczęcie na ul. Królewskiej), zakończenie ok. 14.30 (Arsenał, siedziba PMA przy ul. Długiej). W tegorocznych uroczystościach wezmą udział pasjonaci okresu napoleońskiego z całej Polski i z zagranicy. Wśród szwoleżerów znajdą się goście z Anglii, kompania artylerii lekkiej z Kowna oraz piechurzy z Rygi i Kłajpedy.

Scenariusz inscenizacji:
11.40 - zbiórka pododdziałów w strojach historycznych na Placu Józefa Piłsudskiego
13.00 - gotowość kolumny historycznej do przemarszu
13.10 - przemarsz kolumny Krakowskim Przedmieściem przed Pałacem Prezydenckim, ul. Miodową i Senatorską na Plac Zamkowy.

Porządek kolumny:
- 1 pułk szwoleżerów gwardii Napoleona
- 11 pułk ułanów Księstwa Warszawskiego
- 2 pułk ułanów
- 1 pułk piechoty Legii Nadwiślańskiej
- 2 pułk piechoty Księstwa Warszawskiego
- 4 pułk piechoty Legii Nadwiślańskiej
- Kompania artylerii lekkiej (Kowno)
- 1 pułk piechoty Księstwa Warszawskiego
- Stowarzyszenie Artylerii Dawnej Arsenał
- Legia polsko-włoska (Nysa)
- 7 pułk piechoty Księstwa Warszawskiego

Trasa przemarszu do ul. Senatorskiej jest wspólna z jednostkami Wojska Polskiego uczestniczącymi w uroczystej odprawie wart przed Grobem Nieznanego Żołnierza, uzgodniona z Dowództwem Garnizonu.

13.30 - plac Zamkowy:
Sformowanie ugrupowania pieszego do zmiany warty przez Zamkiem Królewskim - szyk rozwinięty; wystawienie warty - 6 żołnierzy piechoty, wręczenie sztandarów grupom historycznym,

13.45 - koniec uroczystości na placu Zamkowym, przemarsz kolumny pieszej do Arsenału trasą: ul. Świętojańska, Rynek Starego Miasta, Nowomiejska, Freta, Długa. Przejazd kolumny konnej ul. Podwale, Długą do Arsenału.

14.00 - zakończenie uroczystości pod Arsenałem przy ul. Długiej.


Piknik w Łazienkach z okazji rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja 1791 r.

Klimat okresu stanisławowskiego zapanuje w warszawskich Łazienkach Królewskich 3 maja od godz. 12.00 do 19.00. Liczne inscenizacje w różnych punktach parku nawiązywać będą do atmosfery Łazienek XVIII wieku i czasu panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

Program:

Na scenie przy Pałacu na Wyspie -  inscenizacja uchwalenia Konstytucji 3 Maja z udziałem króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, Hugo Kołłątaja i Stanisława Staszica (występ powtarzany co półtorej godziny). W przerwach zaplanowano koncert żeńskiego kwartetu smyczkowego The Strings ubranego w stroje z epoki, ktory zaprezentuje muzykę z okresu oświecenia.

W Teatrze na Wodzie będzie można obejrzeć Fircyka w zalotach Franciszka Zabłockiego, przypomnieć sobie Bajki Ignacego Krasickiego, a także wysłuchać koncertu muzyki z epoki klasycystycznej granej na dawnych instrumentach.

Na placyku przy Amfiteatrze odbędzie się spotkanie z Bernardo Bellotto Canaletto - lekcja malarstwa, której udzieli mistrz. Na dziesięciu sztalugach znajdą się powiększone czarno-białe szkice architektury Warszawy z XVIII w,  które dzieci będą mogły pokolorować i gotowe zabrać ze sobą.

W pobliżu Podchorążówki i Starej Kordegardy aktorzy będą recytowali teksty osobistości życia politycznego oświecenia, m.in. króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, Hugo Kołłątaja, Jana Kilińskiego, Tadeusza Kościuszki i Stanisława Staszica.

Obok restauracji Trou Madame zaplanowano plener plastyczny, uczestnicy w swoich obrazach odwzorują rzeźby parku Łazienkowskiego. Wyniki  konkursu ogłosi mistrz Canaletto na scenie głównej przed Pałacem na Wodzie.

Obok Pałacu Myślewickiego zespół tańca starego przedstawi najpopularniejsze tańce towarzyskie z epoki (pokaz będzie powtarzany co godzinę).

Ponadto alejkami parkowymi będą przechadzać się królewscy dworzanie i dwórki, z którymi będzie można zrobić sobie zdjęcie, jeździć bryczki, a po stawie pływać gondole. Naukowiec - wynalazca poprowadzi wykład na temat wynalazków okresu oświecenia.


Konstytucja 3 Maja - trochę historii

3 maja 1791 r. uchwalono pierwszą konstytucję w nowożytnej Europie a drugą, po amerykańskiej, na świecie. Konstytucja została uchwalona przez Sejm Wielki, zwołany w październiku 1788 r. Uchwalenie Konstytucji 3 Maja zostało uznane za święto już 5 maja 1791 r.

W listopadzie 1806 r., kiedy Prusacy zagrożeni przez Napoleona gotowali się do opuszczenia Warszawy, książę Józef Poniatowski, na wezwanie króla Fryderyka Wilhelma III, zgodził się zarządzać stolicą i stanął na czele milicji miejskiej organizowanej przez zamożną część społeczeństwa miasta.

Pod koniec tego roku, po wejściu wojsk Joachima Murata do Warszawy, pojawił się problem, kto ma przewodzić polskim żołnierzom w nowym przymierzu z Francją. Dawni powstańcy i legioniści chcieli, aby armią polską dowodził Jan Henryk Dąbrowski, ale Napoleona przekonano, że zasłużony generał nie posiadał odpowiednich kontaktów i powiązań wśród wpływowych kręgów w kraju.

Po dłuższych pertraktacjach z Muratem (z którym zresztą szybko się zaprzyjaźnił) i perswazji Józefa Wybickiego, książę Józef Poniatowski zdecydował się wystąpić po stronie Napoleona i przyjąć na siebie odpowiedzialność za nowopowstające wojsko. 7 grudnia 1806 r. Murat obwieścił go „naczelnikiem siły zbrojnej", 14 stycznia 1807 r. został dyrektorem wojny Komisji Rządzącej uformowanej pod przewodnictwem Stanisława Małachowskiego. Poświęciwszy się całkowicie rozwojowi i organizacji nowej armii polskiej i jej infrastruktury, książe Józef stopniowo zdobywał sobie zaufanie i przywiązanie wojska.

Pierwsze obchody rocznicy Konstytucji 3 Maja w 1807 r. to zasługa księcia Józefa Poniatowskiego, który właśnie tego dnia postanowił przekazać nowo formowanym jednostkom wojsk polskich w służbie cesarza Napoleona znaki pułkowe - orły. Miejscem uroczystości był Plac Saski (obecnie Plac Józefa Piłsudskiego).

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r., rocznica Konstytucji 3 Maja została uznana za święto narodowe uchwałą Sejmu Ustawodawczego z 29 kwietnia 1919 r. Po II wojnie światowej obchodzono je do 1946 r., kiedy w wielu miastach doszło do demonstracji studenckich. Od tego czasu władze komunistyczne zaprzestały i zabroniły publicznego świętowania, a próby manifestowania były często tłumione przez milicję. Święto to, jako wolne od pracy, zostało oficjalne zniesione ustawą z 18 stycznia 1951 r. Święto narodowe Trzeciego Maja przywrócono do kalendarza świąt państwowych ustawą z 6 kwietnia 1990 r. (weszła w życie 28 kwietnia). Dzień 3 maja jest w Polsce dniem wolnym od pracy.

Od 2004 r. środowisko rekonstruktorów i miłośników okresu napoleońskiego spotyka się 3 maja w Warszawie, aby inscenizacją wydarzeń z 1807 roku uczcić pamięć bohaterów okresu napoleońskiego i Konstytucji 3 Maja.

UM Warszawy/M.W.