Mariusz Szczygieł

Dzieciństwo i młodość

Mariusz Szczygieł urodził się 5 września 1966 roku w Złotoryi. Do szkoły średniej uczęszczał w Legnicy – było to Liceum Ekonomiczne im. Stefana Żeromskiego. Po maturze zdał na studia na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Napisał pracę magisterską pod tytułem "Dział reportażu Gazety Wyborczej, historia – twórcy – dylematy warsztatowe".

Kariera dziennikarska Mariusza Szczygła

Od najmłodszych lat przejawiał zainteresowanie dziennikarstwem. Jako szesnastolatek rozpoczął współpracę z harcerskim czasopismem „Na Przełaj”. Właśnie na jego łamach w 1984 roku ukazał się artykuł autorstwa Mariusza Szczygła pod tytułem Nie róbcie sensacji, przedstawiający kontrowersyjną historię homoseksualnej prostytutki.. Był to jeden z pierwszych artykułów o takiej tematyce, jaki ukazał się w oficjalnej PRL-owskiej prasie. Dwa lata później, także na łamach „Na Przełaj”, Mariusz Szczygieł wraz z Ewą Żychlińską opublikowali reportaż Rozgrzeszanie. Był on początkiem dłuższego cyklu reportaży poświęconych temu, jak w Polsce żyje się osobom homoseksualnym.

W 1993 roku napisał na łamach świątecznego numeru „Gazety Wyborczej” reportaż Onanizm polski, który wywołał wiele kontrowersji i wzbudził zażartą dyskusję. W latach 1995–2001 był współtwórcą i prowadzącym talk-show Na każdy temat w telewizji Polsat.  

Od 1997 roku Mariusz Szczygieł rozwijał karierę wykładowcy. Najpierw wykładał w Europejskim Studium Dziennikarstwa w Warszawie, a później w latach 2000–2003 oraz 2006–2008 w Instytucie Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Od 2001 roku, po zakończeniu współpracy z TV Polsat, zaczął pisać reportaże i artykuły dotyczące historii i kultury Czech. Od sierpnia 2004 roku do lutego 2012 roku pełnił  funkcję zastępcy szefa dodatku „Duży format”.

Od 2010 roku był członkiem zarządu Fundacji Instytutu Reportażu oraz działającej w jej ramach Polskiej Szkoły Reportażu, a także księgarni z literaturą non-fiction Wrzenie Świata. Cztery lata później, w ramach tej samej fundacji, założył wydawnictwo Dowody na Istnienie.

Mariusz Szczygieł jako pisarz

Pierwszą książką napisaną przez tego autora była publikacja Niedziela, która zdarzyła się w środę. Ukazała się ona w 1996 roku i traktuje o transformacji ustrojowej w naszym kraju. Na fali popularności talk-show Na każdy temat powstała książka Na każdy temat – talk show do czytania, którą napisał Szczygieł we współpracy z Witoldem Orzechowskim.

Godna uwagi jest publikacja Gottland z 2006 roku. We Francji uznawana jest za zbiór esejów, w Polsce określana jest mianem reportaży literackich. W Czechach w 2007 roku zyskała status bestsellera. Spotkała się ona z bardzo dobrym odbiorem ze strony krytyków i czytelników. Według niektórych z nich jest to najlepsza spośród wszystkich książek autorstwa Mariusza Szczygła. Znalazła się ona w finale Nagrody Nike w 2007 roku i Nike czytelników.

Szczygieł napisał wiele innych pozycji jak m.in. Kaprysik. Damskie historie, 20 lat nowej Polski w reportażach według Mariusza Szczygła czy Antologię polskiego reportażu XX wieku.

6 października 2019 roku Mariusz Szczygieł został laureatem Nagrody Literackiej Nike za tom reportaży pod tytułem Nie ma. Autor zdecydował się na ciekawą formę – trudno określić ją mianem klasycznie rozumianego reportażu, ponieważ Szczygieł przełamuje konwencję i sięga nawet do poezji.