Joseph Conrad

Pisarz Joseph Conrad jest znany ze znakomitych powieści, takich jak „Lord Jim” oraz „Jądro ciemności”. Mało kto jednak wie, że był Anglikiem polskiego pochodzenia, który posługiwał się właśnie takim pseudonimem literackim, a naprawdę nazywał się Józef Teodor Konrad Korzeniowski. Powszechnie uważany, jako jeden z najlepszych pisarzy tworzących w języku angielskim.

Podstawowe dane:

Data i miejsce urodzenia: 3 grudnia 1857, Berdyczów
Data i miejsce śmierci: 3 sierpnia 1924, Bishopsbourne
Popularne utwory: Jądro ciemności, Lord Jim, Nostromo
Gatunki literackie: Literatura piękna, Dramat, Opowiadania

Opis autora

Dzieciństwo i młodość

Józef Teodor Konrad Korzeniowski urodził się 3 grudnia 1857 roku w Berdyczowie (obecnie Ukraina). Jego matką była Ewa z Bobrowskich, a ojcem Apollo Korzeniowski, również literat – poeta i tłumacz, ale może przede wszystkim działacz niepodległościowy o wybitnych osiągnięciach. Założył on w Warszawie podziemny Komitet Ruchu, na podwalinach którego powstał Rząd Narodowy, kierujący później powstaniem styczniowym w 1863 roku.

Korzeniowscy należeli do szlachty pozbawionej ziem po powstaniu listopadowym, ale bliscy ze strony matki zachowali wysoki status materialny i rodzina pisarza mogła liczyć na ich wsparcie.

Korzeniowscy przeprowadzali się dosyć często, głównie z uwagi na polityczne zaangażowanie głowy rodziny. W 1861 roku przenieśli się do Warszawy, gdzie Apollo został aresztowany m.in. za stworzenie organizacji konspiracyjnej. W wyniku tego w tym samym roku rodzice Józefa Korzeniowskiego zostali zesłani w głąb Rosji, do Permu. Jednym z przywódców powstania styczniowego był wuj Józefa, Stefan Bobrowski. Zamiast do Permu, dzięki protekcji znajomego, Korzeniowscy trafili do Wołodygi. W 1863 roku wyrok Apolla został złagodzony i rodzina mogła przenieść się do Czernihowa na Ukrainie. Matka pisarza, Ewa, zmarła w 1865 roku na gruźlicę, on sam trafił pod opiekę jej brata – wuja Tadeusza Bobrowskiego, człowieka o bardzo dobrej pozycji społecznej i materialnej.

W 1867 roku z wygnania powrócił ojciec Józefa, a wówczas Korzeniowscy przenieśli się do Lwowa, który znajdował się w owym czasie w zaborze austriackim. Dwa lata później zamieszkali w Krakowie, gdzie Józef uczęszczał do gimnazjum św. Anny, choć nie ukończył tej szkoły. W 1969 roku zmarł ojciec pisarza – tak jak matka, na gruźlicę. W wieku zaledwie 13 lat Józef Korzeniowski zdecydował, że chce być marynarzem. W 1973 roku Bobrowski wysłał go do Lwowa, do szkoły z internatem przeznaczonej dla chłopców osieroconych w powstaniu styczniowym, ale pozostał tam tylko rok. W 1974 roku, jako niespełna 17-letni młodzieniec, Józef wyjechał do Marsylii, gdzie pracował jako marynarz. Miał cały czas wsparcie ze strony wuja, który wypłacał mu roczne uposażenie.

Marynarska kariera Józefa Korzeniowskiego

Marzenia o pracy na morzu ziściły się i Józef Korzeniowski zaczął żeglować. Był dwa razy na Martynice, odwiedził Karaiby i Amerykę Południową. W międzyczasie pojawiły się problemy z obywatelstwem Korzeniowskiego. Jako poddany cara rosyjskiego, musiałby mieć pozwolenie od rosyjskiego konsula, by podjąć pracę we francuskiej flocie. Jednak nie dostał go, a sam był wówczas w wieku poborowym. Popadł w długi i nie widział żadnego rozwiązania swoich problemów, dlatego targnął się na własne życie. Próba samobójcza, strzał z broni palnej w pierś, okazała się nieudana i pisarz szybko doszedł do siebie. Na nogi pomógł mu stanąć Tadeusz Bobrowski, który spłacił jego długi i wypłacał mu wyższą roczną pensję.

Korzeniowski zaciągnął się na statek brytyjskiej marynarki handlowej, z którą był związany przez kolejne lata. Piął się po kolejnych szczeblach kariery zawodowej i zwiedzał świat. W 1880 roku zdał egzamin na drugiego oficera, a w 1884 roku na pierwszego. Dwa lata później aplikował o nadanie mu obywatelstwa brytyjskiego, które otrzymał w krótkim czasie. Uzyskał też stopień kapitana w brytyjskiej marynarce handlowej. Pływał do Singapuru, Bangkoku, Australii, a także wielu innych zakątków świata. W 1889 roku powrócił do Londynu i przez dłuższy czas nie pracował.

Znamienna wyprawa do Afryki

Na życie Józefa Korzeniowskiego bardzo wpłynęła wyprawa do Afryki. Podjął pracę w Belgijskiej Spółce Akcyjnej do Handlu z Górnym Kongiem. Parowcem z francuskiego Bordeaux Józef popłynął do Afryki. Był pewien, że jest to ekspedycja badawcza, ale wcale tak nie było. Korzeniowski miał zastąpić kapitana parowca „Florida”. W międzyczasie zachorował na malarię i był bliski śmierci. Odbył kilka ekspedycji, chorował na febrę i na dyzenterię. Kiedy w październiku 1890 roku ruszyła ekspedycja do Katangi, Korzeniowski zdecydował o powrocie do Europy. W styczniu 1891 roku dotarł do Brukseli, a później do Londynu. Afrykańskie przygody spowodowały nieodwracalne zniszczenia w jego organizmie. Przez wiele miesięcy leczył się w Wielkiej Brytanii i we Francji, a później pracował na pasażerskim statku „Torrens”, jako pierwszy oficer.

Kariera pisarska i narodziny Josepha Conrada

W styczniu 1894 roku Józef Korzeniowski ostatecznie uzyskał zwolnienie z pracy i już nigdy nie próbował zatrudnić się w marynarce. Później umarł jego wuj, po którym uzyskał pokaźny spadek. Dało mu to komfort finansowy. Mógł zająć się nową pasją, jaką stało się pisarstwo. Już podczas swoich podróży tworzył pierwsze powieści. W 1895 roku ukończył debiutancką książkę „Szaleństwo Almayera”. Jego kariera marynarska dała mu niekończące się źródło inspiracji do pisania.

Ważnym wydarzeniem w karierze literackiej Josepha Conrada było poznanie Forda Madoksa Forda, prozaika, z którym Józef Korzeniowski nawiązał współpracę. Wspólnie napisali m.in. „Spadkobierców” czy „Przygodę”.

Wiele powieści Conrada podejmuje problematykę psychologiczno-moralną, a ich akcja rozgrywa się na morzu czy w egzotycznych sceneriach. Jego dzieła były wielokrotnie ekranizowane, np. „Lord Jim” w 1925 i 1965 roku, „Smugę cienia” w 1976 roku wyreżyserował Andrzeja Wajdy, a „Czas apokalipsy”, oparty o opowiadanie „Jądro ciemności”, zekranizował Francis Ford Coppola.

Dorosłość i schyłek życia

W 1896 roku Joseph Conrad ożenił się z Jessie Emmeline George, a po dwóch latach małżonkowie doczekali się pierwszego dziecka – Alfreda Borysa. W 1906 urodził się drugi potomek pisarza – syn John Alexander. Rodzina mieszkała na farmie Pent Farm, w hrabstwie Kent, a później m.in. w domu obok zamku Someries koło Luton.

Po powrocie z Afryki Korzeniowski popadł w depresję, która z mniejszym lub większym nasileniem trwała do końca jego życia. Borykał się z podagrą, a poza tym miewał poważne kłopoty finansowe, które ostatecznie zakończyły się wraz z opublikowaniem „Gry losu”.

Po wybuchu I wojny światowej Conradowie udali się wspólnie do Polski, gdzie przebywali w Krakowie i w Zakopanem. Później wyjechali z kraju do Wiednia i przez Włochy z powrotem dotarli do Anglii. Józef chciał wrócić do Polski, ale nie udało mu się to. W 1924 roku rząd brytyjski, w imieniu króla Jerzego V, zaproponował Conradowi nadanie szlacheckiego tytułu, ale pisarz odmówił. Ostatecznie, 3 sierpnia 1924 roku, Joseph Conrad zmarł w posiadłości Oswalds we wsi Bishopsbourne, najprawdopodobniej w wyniku zawału serca.

więcej

Joseph Conrad - książki

Jutro (1913)
Anna Śmieszka (1923)
Tajny agent, dramat w czterech aktach (1923)
Zwierciadło morza (1906)
Ze wspomnień (1912)
O życiu i literaturze (1921)
Ostatnie szkice (1926)
Szaleństwo Almayera (1895)
Wyrzutek (1896)
Murzyn z załogi „Narcyza” (1897)
Lord Jim (1900)
Spadkobiercy (1901)
Jądro ciemności (1902)
Przygoda (1903)
Nostromo (1904)
Tajny agent (1907)
W oczach Zachodu (1911)

Gra losu (1913)
Zwycięstwo (1915)
Smuga cienia (1917)
Złota strzała (1919)
Ocalenie (1920)
Korsarz (1923)
Charakter przestępstwa (1924)
W zawieszeniu (1925)
Siostry (1928)
Opowieści niepokojące (1898)
Młodość i inne opowiadania (1902)
Tajfun i inne opowiadania (1903)
Sześć opowieści (1908)
Między lądem a morzem (1912)
Wśród prądów (1915)
Opowieści zasłyszane (1925)

Joseph Conrad

Opis autora

Dzieciństwo i młodość

Marynarska kariera Józefa Korzeniowskiego

Znamienna wyprawa do Afryki

Kariera pisarska i narodziny Josepha Conrada

Dorosłość i schyłek życia

Kategoria

Polecane

Wybrani autorzy

Wydawnictwo

Dostępność

Cena

Ocena

Książki, audiobooki i ebooki Josepha Conrada

Joseph Conrad - książki