- Sklep empik.com
- Książki
- Jan Brzechwa
Jan Brzechwa
Jan Brzechwa to jeden z popularniejszych w Polsce autorów utworów dla dzieci. Jego wiersze, a także książki, na czele z „Akademią pana Kleksa”, są uwielbiane przez kolejne pokolenia dzieci. Pisał nie tylko dla dzieci - wydawał także wiersze skierowane do starszych odbiorców. Łączyło go kuzynostwo z Bolesławem Leśmianem.
Podstawowe dane:
- Data i miejsce urodzenia: 15 sierpnia 1898, Żmerynka
- Data i miejsce śmierci: 2 lipca 1966, Warszawa
- Popularne dzieła: Akademia Pana Kleksa, Przygody Pana Kleksa, Kaczka Dziwaczka
- Gatunki literackie: Literatura dla dzieci, Poezja
Opis autora
Kto podpowiadał, Jak rozmawiać trzeba z psem, wysłał Kaczkę dziwaczkę do praczki kupować pocztowe znaczki, wyjawił Szelmostwa lisa Witalisa, stworzył Akademię Pana Kleksa i wiele utworów, które weszły do kanonu literatury dziecięcej i od pokoleń nieodłącznie kojarzone są z dzieciństwem i latami wczesnoszkolnymi. Na stronie Empiku znajdziesz zbiory wierszy Jana Brzechwy, m.in. z ilustracjami Bohdana Butenko czy przyjaciela poety, Jana Marcina Szancera oraz serię powieści Akademia Pana Kleksa w wersji z ilustracjami lub opracowaniem lektury szkolnej.
Jan Brzechwa – wiersze i bajki dla dzieci
Jan Brzechwa, który z zawodu był prawnikiem, a swoje debiutanckie utwory wiązał z działalnością kabaretową, jest najbardziej znany z literatury dziecięcej. Pierwsze tomiki wierszy dla najmłodszych ukazały się w latach 1938 i 1939. Pierwszy był zbiór Tańcowała igła z nitką, który zawierał takie wiersze jak:
- Nie pieprz Pietrze,
- Tańcowała igła z nitką,
- Stonoga,
- Katar,
- Indyk,
- Żuraw i czapla,
- Śledź,
- Globus,
- Żuk,
- Kłótnia rzek,
- Rak,
- Żółwie i krokodyle,
- Pomidor,
- Na straganie,
- Krasnoludki,
- Jeż,
- Tydzień,
- W ZOO,
- Rzepa i miód,
- Sum,
- Sroka.
Następnie wydana została Kaczka dziwaczka wraz z innymi wierszami. Tom zawierał również utwory:
- Żaba,
- Kokoszka smakoszka,
- Konik polny i boża krówka,
- Dwie krawcowe,
- Koziołeczek,
- Sójka,
- Stryjek,
- Mops,
- Dwie gaduły,
- Znaki przestankowe,
- Pytalski,
- Chrzan,
- Wrona i ser.
W 1958 roku aż 134 utwory zostały zgromadzone w tomie „Sto bajek” podzielonym na 8 kategorii tematycznych: Co w trawie piszczy, Nurka do wody, Lata ptaszek, Gorzkie prawdy, Androny, Po nosie, Wyssane z palca, Prosimy do zwierzyńca. Inne znane utwory Jana Brzechwy to: Przygody pchły szachrajki, Szelmostwa lisa Witalisa i Ptasie plotki. W swoich utworach często wykorzystuje personifikowane postacie zwierzęce. Pojawiają się treści bajkowe, ale też prawdy moralne i przestrogi. W udzielonym Polskiemu Radiu wywiadzie poeta przyznawał, że pragnie, aby jego utwory chętnie czytały zarówno dzieci, jak i dorośli.
Akademia Pana Kleksa Jana Brzechwy
W 1946 roku Jan Brzechwa wydał swoją pierwszą powieść Akademia Pana Kleksa, którą współcześnie dołączono do kanonu lektur szkolnych. W 1961 i 1965 roku powstały kontynuacje: Podróże Pana Kleksa i Tryumf Pana Kleksa. Głównym bohaterem powieści jest nauczyciel w magicznej szkole Pan Kleks oraz jego uczeń, dwunastoletni Adaś Niezgódka. Towarzyszy im zaczarowany szpak Mateusz. W pierwszej części Adaś pisze pamiętnik i tym samym staje się narratorem, który opowiada o tym, co dzieje się w szkole oraz opisuje przygody, jakie przeżywa wraz z innymi uczniami i swoim nauczycielem.
Powieści doczekały się ekranizacji z lat 80. XX wieku (w reżyserii Krzysztofa Gradowskiego i z muzyką Andrzeja Korzyńskiego) oraz współczesnej wersji filmowej. Stały się również inspiracją dla musicalu.