Mróz

Bernhard należy do tego gatunku twórców, których nie da się wepchnąć do żadnej z szuflad powojennej historii literatury. W jego przypadku zawodzą nie tylko tematyczne czy poetologiczne przegródki własnej literatury ale i szersze kontury problemów, obecnych w powojennej literaturze światowej. Wynika to nie tyle z tematycznej różnorodności jego twórczości, co przede wszystkim z obsesyjnego drążenia jednego i tego samego syndromu ludzkich przypadłości, zwłaszcza motywu śmierci. Thomas Bernhard - "Mróz" - cytaty  Jak dobrze, że już przeczytałam. Po Bernhardzie zawsze potrzebna jest jakaś kuracja, odwyk, żeby dojść do siebie (mnie pomogła "Droga do Sieny").  „Może pan sobie wyobrazić, jak to jest, kiedy człowiek otwiera samego siebie jak ksiązke i musi w niej odkrywać same błędy drukarskie, jeden po drugim, na każdej stronie roi się od błędów drukarskich! A wszystko mimo tych wielu setek i tysięcy błędów drukarskich jest mistrzowskie! Chodzi tu o cały ciąg majstersztyków!... Bóle przychodzą od dołu i od góry stają się bólami ludzkimi. Wszędzie obijam się o mury, które mnie otaczają. Jestem już cały unurzany w tynku! Ale często bywało, że nie podążałem za własnym śmiechem!”  „Ta głowa, musi pan wiedzieć, jest do niczego. W jej środku żarzy się jeszcze bardziej ociężała kula ziemska i wszystko jest pełne rozdartych harmonii!”  „Przeszedł przez cały pokój do okna i wyjrzał na dwór. – Ma pan ten sam widok co ja: na ciemność! – oznajmił. – Nie nastraja to pana melancholijnie? Przez wszystkie te dni? Tacy jak pan, latami, dziesiątkami lat kroczą skrajem melancholii. Nagle wpadają w nią. Głową w dół.”  „Wyszarpuje słowa z siebie jak z bagnistego gruntu. Przy tym wyszarpywaniu słów kaleczy się do krwi.”  „A któregoś dnia wszystko zamarznie i ‘będzie martwe’. – Świat pozostanie taki, jaki jest w danej chwili. Nawet powietrze zastygnie w bezruchu i płatki śniegu w powietrzu.”