Spis treści:
- Reforma 26 – rządowy plan długofalowych zmian w szkolnictwie
- Zmiany w szkolnictwie – plan reformy na najbliższe lata
- Zmiany w szkolnictwie 2025/2026 – najważniejsze punkty
- Zmiany w szkolnictwie z roku 2024/2025
Jak twierdzi Ministerstwo Edukacji Narodowej, zmiany w polskim szkolnictwie są konieczne i potrzebne, aby, mówiąc kolokwialnie, wszystkim żyło się lepiej. Odchudzona podstawa programowa czy brak obowiązkowych prac domowych (zarządzone w ubiegłym roku szkolnym) mają odciążyć uczniów, którzy obecnie bywają przeciążeni materiałem do opanowania. Zmiany w pensjach i emeryturach nauczycieli to ukłon w stronę pedagogów. Nowości nie ominą także uczniów zza naszej wschodniej granicy, którzy w wyniku trwającej wojny w Ukrainie obecnie przebywają i uczą się w Polsce. Co konkretnie czeka uczniów i nauczycieli w nowym roku szkolnym? Czy będzie to prawdziwa rewolucja? Oto najważniejsze zmiany w szkolnictwie 2025.
Reforma 26 – rządowy plan długofalowych zmian w szkolnictwie
Na początku lipca 2025 roku ministra edukacji Barbara Nowacka przedstawiła plan nowej reformy szkolnictwa – „Reforma 26. Kompas Jutra”. Jej założenia będą wprowadzane stopniowo, pierwsze zmiany będą obowiązywały już od 1 września 2025, a ostatnie od 2032 roku.
Ma ona przede wszystkim zmienić podejście do nauczania na bardziej dostosowane do współczesnych uczniów, tak, by nauka była ciekawa i bardziej efektywna. Pomocne w tym będą: wykorzystanie technologii, nowe podręczniki, zmiana sposobu oceniania na bardziej opisowy, z czego korzystają już niektóre szkoły i daje to bardzo dobre efekty, więcej praktycznych zajęć oraz kompleksowe podejście do omawianych tematów poprzez łączenie przedmiotów i pokrewnych tematów. Reforma zakłada stawianie na prace projektowe, w grupach oraz wsparcie rozwoju emocjonalnego uczniów.
Zmiany w szkolnictwie – plan reformy na najbliższe lata
2025 rok
- nowe przedmioty: edukacja zdrowotna i edukacja obywatelska,
- zmiana podstawy programowej wychowania fizycznego.
2026 rok
- nowa podstawa programowa w przedszkolach, klasach 1 i 4 szkoły podstawowej. Uczniowie kolejnych klas będą stopniowo uczyć się wg. nowej podstawy programowej w nadchodzących latach,
- uczniowie klasy 1 i 4 szkoły podstawowej będą się uczyć z nowych podręczników,
- tydzień projektowy w szkołach (podczas niego uczniowie będą przygotowywali zadania w grupie).
2027 rok
- nowe podstawy programowe w 1. klasie szkół ponadpodstawowych,
- obowiązkowy tydzień projektowy w każdej szkole.
2031 rok
- nowa formuła egzaminów ósmoklasisty i matury.
2032 rok
- nowa formuła matury w technikach.
Gwarancja najniższej ceny
Zmiany w szkolnictwie 2025/2026 – najważniejsze punkty
Nowe zajęcia w szkole podstawowej i ponadpodstawowej pojawiły się już w roku szkolnym 2024/2025 i są związane z nauką udzielania pierwszej pomocy.
Kolejne dwa nowe przedmioty w szkole pojawią się od 1 września 2025 roku. Edukacja zdrowotna zastąpi wychowanie do życia w rodzinie i będzie przedmiotem nieobowiązkowym. Nowa będzie również edukacja obywatelska, która ma przeciwdziałać dezinformacji i przygotować uczniów do życia w systemie państwa.
Jak zapowiedziało MEN, od 1 września 2025 zmieni się podstawa programowa WF-u dla uczniów szkoły podstawowej, ponadpodstawowej oraz policealnej. Zmian jest sporo, najważniejsze to:
- w klasach 1-3 będą przeprowadzane obowiązkowe testy sprawnościowe, by szybciej zdiagnozować potrzeby uczniów i na ich kanwie zaplanować dalszy rozwój,
- w klasach 4-8 oraz szkołach ponadpodstawowych podstawa przewiduje ćwiczenia wykorzystywane w rekrutacjach do służb mundurowych i innych zawodów wymagających sprawności fizycznej. W szkołach ponadpodstawowych będą one obowiązkowe.
Jak można przeczytać na stronie rządowej, podstawa programowa opiera się na „kształtowaniu kompetencji ruchowych, budowaniu motywacji do podejmowania aktywności fizycznej oraz promowaniu zdrowego stylu życia poprzez ruch i zabawę – nie ogranicza się jedynie do realizacji celów operacyjnych czy oceny wybranych elementów sprawności fizycznej”.
Od 1 września 2024 ocena z religii czy etyki nie jest uwzględniana na świadectwie szkolnym. Poza tym w roku szkolnym 2025/2026 zmniejszona zostanie liczba godzin religii i etyki z dwóch do jednej tygodniowo. Co więcej, lekcje te mają odbywać się przed lub po wszystkich obowiązkowych zajęciach szkolnych, a jeśli zajdzie taka potrzeba, można będzie łączyć uczniów z różnych klas na potrzeby przeprowadzenia lekcji religii.
Dotychczas obowiązywały 4 terminy ferii zimowych. Od nadchodzącego roku szkolnego terminy będą 3:
- 19.01-1.02 - województwa: pomorskie, warmińsko-mazurskie, podlaskie, mazowieckie, świętokrzyskie;
- 2-15.02 - województwa: zachodniopomorskie, kujawsko-pomorskie, łódzkie, dolnośląskie, opolskie, małopolskie;
- 16.02-1.03 - województwa: lubuskie, wielkopolskie, śląskie, lubelskie, podkarpackie.
Więcej o przerwach od nauki w nowym roku szkolnym przeczytasz tutaj: Kiedy jest wolne od szkoły? Kalendarz uczniowski 2025/26.
W roku szkolnym 2025/2026 ma pojawić się ocena funkcjonalna dla specjalnej grupy uczniów. Mowa o dzieciach z trudnościami neurorozwojowymi, czyli w spektrum autyzmu, z niepełnosprawnościami intelektualnymi oraz z zaburzeniami sensorycznymi. Nowa forma oceniania ma służyć realnej diagnozie dzieci, które inaczej funkcjonują w środowisku niż ich rówieśnicy.
Długo wyczekiwane podwyżki płac wśród nauczycieli mają stać się faktem. Wciąż jednak trwają dyskusje nad ich wysokością, a zmiany pensji miałyby wejść w życie od 1 stycznia 2025 roku. Natomiast od 1 września 2024 roku zaczęły obowiązywać wcześniejsze emerytury dla nauczycieli.
Gwarancja najniższej ceny
Gwarancja najniższej ceny
Zmiany w szkolnictwie z roku 2024/2025
Przypomnijmy też najważniejsze zmiany wprowadzone w zeszłym roku, które wciąż obowiązują.
Podstawa programowa przede wszystkim ma zostać odchudzona. W praktyce oznacza to mniej obowiązkowego materiału do przyswojenia przez ucznia. Niektóre zagadnienia mają zostać przesunięte z poziomu podstawowego na rozszerzony. Od teraz to nauczyciel będzie decydował, które przykłady z danego zagadnienia omówi (niekoniecznie wszystkie jak dotychczas). Ostateczne zmiany podstawy programowej mamy dopiero poznać, wg zapewnień ministry edukacji Barbary Nowackiej.
Jedna z głośniejszych nowości to planowane zmiany na liście lektur szkolnych. Ta decyzja MEN-u wiąże się z chęcią odciążenia uczniów przeładowanych nauką i jest częścią zmian podstawy programowej. Ale to niejedyny powód. Uznano, że czas nie tylko odchudzić, ale też odmłodzić kanon lektur, by uczniowie mieli szansę czytać i poznawać autorów im współczesnych. W związku z tym na liście lektur w szkołach średnich pojawiły się m.in. dzieła Olgi Tokarczuk czy Andrzeja Stasiuka. Część dzieł, które dotychczas były czytane w całości, będzie obowiązywać we fragmentach, np. „Chłopi” i „Potop”. Zmiany nie ominęły także podstawówki. W naszym artykule znajdziesz pełną listę obowiązkowych lektur szkolnych na rok 2025/2026.
Ograniczenie prac domowych to temat, który wybudza wiele emocji, zarówno wśród pedagogów, jak i rodziców. W założeniu ta zmiana w edukacji ma wyjść uczniom na plus. Zamiast poświęcać kolejne godziny na żmudne odrabianie zadań po powrocie ze szkoły do domu, mają oni spędzać czas wolny w kreatywny, przyjemny sposób, ucząc się tego, co jest przedmiotem ich zainteresowań. Oczywiście nauczyciel będzie mógł zadać nieobowiązkową pracę domową, ale ma ona nie podlegać ocenie. Ograniczenie takich zadań w szkole podstawowej zaczęło obowiązywać już w drugiej połowie roku szkolnego 2023/2024.
Więcej o likwidacji zadań domowych dowiesz się z naszego wywiadu: Nowy rok szkolny to czas na dobre praktyki – rozmowa z Justyną Suchecką o likwidacji obowiązkowych zadań domowych
Nadchodzący rok szkolny 2025/2026 będzie obfitował w kolejne zmiany zapoczątkowane w poprzednim roku. Mamy nadzieję, że teraz, kiedy już wiesz, czego się spodziewać, łatwiej będzie tobie i twojemu dziecku rozpocząć nową szkolną rzeczywistość. A po więcej poradników przygotowujących na nadchodzący rok szkolny zajrzyj do działu Back to School.
Zdjęcie okładkowe: Shutterstock
Komentarze (0)