Autorka: Katarzyna Kowalewska

Koniec roku szkolnego to dzień radosnego powitania wakacji, ale i wzruszenia, zwłaszcza jeśli wiąże się on z rozpoczęciem nowego etapu edukacji. To ponadto rokroczne wyzwanie: co kupić nauczycielom na koniec roku i których z nich uwzględnić – czy tylko wychowawca, czy może jednak każda z nauczających nasze dzieci osób powinna otrzymać jakiś upominek?  A co zrobić, gdy któryś z opiekunów niebędących oficjalnym wychowawcą danej klasy szczególnie jej się przysłużył? I kiedy oraz czy warto wyjść przed tłum oraz zdecydować się na indywidualne podziękowania? Podpowiadamy.

 

kalendarz dla nauczyciela

 

Prezent – problem czy miłe święto

Koniec roku to święto – powinno być miło i radośnie, z nutą refleksji oraz nostalgii. Tymczasem wiele dzieci do ostatniej chwili pod presją rodziców i konieczności posiadania czerwonego paska na ostatnią chwilę biega do nauczycieli z prośbą o podwyższenie końcowego stopnia, ci z kolei obarczeni są tonami dodatkowych prac do sprawdzenia, a na rodzicach spoczywa najczęściej ustalenie, co kupić nauczycielom na koniec roku i jak zorganizować składkę na większy prezent dla wychowawcy. Odzywają się dawne złości czy żale, brak satysfakcji z systemu edukacji, nierzadko ktoś obwieszcza ponuro brak wdzięczności za dotychczasowy rok, a ponadto trudno dojść do konsensusu między argumentami: „To za mało” a „To za dużo” czy nawet „To podchodzi pod korupcję”.

Wszystkim zestresowanym, wahającym się czy nawet skłóconym chcemy więc przypomnieć, że prezent na koniec roku ma mieć przede wszystkim wartość symboliczną. To oznaka wdzięczności dzieci oraz rodziców za całoroczną pracę nauczyciela. W żadnym wypadku nie rywalizacja o to, która klasa (czy który uczeń) szarpnie się na najdroższy, najbardziej oryginalny czy ekskluzywny prezent! Wszelkie resentymenty zaś warto omówić wcześniej, może na specjalnym zebraniu. Prezent nie ma w żadnym wypadku „rozliczać” nauczyciela z jego pracy ani też „zachęcać” do zdwojonych wysiłków na przyszłość. Nie należy rozpatrywać go w kategoriach transakcji czy drogi do tego, by „się pokazać”.

 

Kominek zapachowy kaskadowy

 

Prezent – zbiorowy czy indywidualny

Warto wstrzymać się z kupnem indywidualnego prezentu i przyłączyć do ogólnej zbiórki na prezent, której wysokość powinna trafiać w złoty środek i nie być za wysoka. Dzięki tej inkluzywnej strategii unikniemy afiszowania różnic ekonomicznych między rodzinami dzieci. Często zrzutkę przeprowadza gospodarz bądź skarbnik klasy. To pożądana sytuacja, ponieważ dobrze zaangażować nasze dzieci w proces podziękowań, ucząc je odpowiedzialności i samodzielności. 

Jeśli dany nauczyciel szczególnie przysłużył się naszemu dziecku np. przygotowując je do olimpiady, i chcemy mu osobiście za to podziękować, warto wręczyć prezent jeszcze przed zakończeniem roku szkolnego (na przykład niedługo po ogłoszeniu wyników konkursu), a na koniec roku nie wychodzić na siłę przed szereg, lecz zadowolić się grupową zbiórką. Inne dzieci mogą podejść emocjonalnie do finansowo manifestowanych przejawów indywidualnej zażyłości, a i dla nauczyciela nie jest to szczególnie komfortowa sytuacja.

 

Notatnik w linie barokowy ozdobny

 

Prezent dla wychowawcy bądź wychowawczyni

Prezent na „zwykłe” zakończenie roku powinien mieć raczej formę upominku. Dopiero na pożegnanie nauczyciela warto pomyśleć o czymś trochę większym (ale nie – wycieczce na Hawaje).

Vouchery i karty prezentowe, na których widnieje konkretna suma do wykorzystania, to w oczach tradycyjnie nastawionych osób niezbyt zręczny pomysł. Pamiętajmy, że symboliczny bukiet bądź bombonierka w zupełności spełnią swoją rolę. Oczywiście, nauczyciele dostają ich aż nadto i warto zdecydować się na coś bardziej oryginalnego, ale nie jest to musem.

  • Na „zwykłe” zakończenie roku

Warto zdecydować się na książkę z dedykacją, może nawet z dołączonym zdjęciem klasy (jeśli takowe było robione i jeżeli są na nim (prawie) wszyscy wychowankowie z danego rocznika). Pomyślmy o ulubionej dziedzinie nauczyciela bądź szczególnie chętnie czytanym autorze i sprawdźmy nowości na rynku (to zmniejsza prawdopodobieństwo, że dana osoba ma już egzemplarz). Można też poprosić któreś z dzieci, by zrobiło dyskretne rozeznanie – nawet jeśli nauczyciel zorientuje się, co dana klasa chce mu wręczyć, to przecież nic złego się nie stanie. Oto kilka książkowych propozycji:

- dla polonisty – „Pamięci pamięci” Marii Stiepanowej lub „Gorzko, gorzko” Joanny Bator;

- dla fizyka – „Galileusz. Heretyk, który poruszył wszechświat” Maria Livio lub „Pozaziemskie. Pierwsze ślady życia rozumnego poza Ziemią” Aviego Loeba;

- dla historyka – „Tycipaństwa. Księżniczki, bitcoiny i kraje wymyślone” Macieja Grzenkowicza lub „Greenpoint. Kroniki Małej Polski” Ewy Winnickiej;

- dla wychowawczyni zainteresowanej sztuką bądź biografiami kobiet – „Polki na Montparnassie” Sylwi Zientek;

- dla posiadaczy kotów – „Sekretne życie kotów” Andrzeja G. Kruszewicza i Agnieszki Czujkowskiej;

- dla lubiących podróżować – „Opóźnienie może ulec zmianie” Marcina Antosza lub „Polacy last minute. Sekrety pilotów wycieczek” Justyny Dżbik-Kluge.

 

Polki na Montparnasie

 

Kolejna alternatywa dla kwiatów to gustowny wazon. Oczywiście najlepiej jednak dołączyć do niego symboliczny kwiat np. ładnie ozdobiony słonecznik. Zainteresowanym antykiem z pewnością przypadnie do gustu wazon imitujący antyczną rzeźbę marki Pigmejka lub inne stylizowane wariacje z tej kolekcji. Dla minimalistów sprawdzić może się prosty klasyczny wzór lub urocza ceramiczna muszla w rudawym odcieniu. Z nutą szaleństwa z kolei zaprojektowane są wazony ceramiczne marki Wurm.

Zamiast wazonu świetnie sprawdzi się również doniczka z kwiatkiem, który nie zwiędnie po tygodniu, lecz przetrwa długie lata.

 

Wazon osłonka antyk twarz

 

Kawoszom przyda się z pewnością niebanalna filiżanka (najlepiej dwie do kompletu), np. ręcznie malowana marki For.Rest lub taka z większą podstawką, na której zmieści się kawałek ciasta.

 

Filiżanka z długim spodkiem i łyżeczką

 

Uniwersalnym prezentem dla miłośników gorących napojów są ponadto sypane kawy i herbaty. Warto przypomnieć sobie, co piły dane osoby podczas wywiadówek – raczej kawę czy raczej herbatę? Czy widzieliśmy ją kiedykolwiek z zieloną herbatą? Czy wspominała  o jakiejś nietolerancji?

Wręczając kawę, zwróćmy uwagę na jakość ziaren oraz ich kwaskowatość. Z kolei decydując się na herbatę, wybierzmy tę sypaną i naturalnie aromatyzowaną. Lepiej również postawić na delikatne smaki niż te szczególnie intensywne. Do kawy czy herbaty można dołączyć nie tylko filiżankę czy dzbanek, ale zamiast nich – ładny pojemnik do przechowywania ziaren czy suszonych liści.

Warto szukać praktycznych przedmiotów w oryginalnych kształtach wiążących się na przykład z zainteresowaniami obdarowywanego. I tak miłośnikom lotnictwa z pewnością spodoba się mały zegar stojący retro w kształcie samolotu. A dla miłośniczki pięknych aromatów może ładny ceramiczny kominek i naturalny eukaliptusowy olejek eteryczny?

 

Zegar stojący w kształcie samolotu

 

  • Na pożegnanie

Gdy klasa żegna się z wychowawcą, jest to moment szczególnie wzruszający. Dziękujemy wtedy nie za dany rok, ale za całokształt pracy. To również ważna lekcja dla dziecka – by nauczyć się zamykać pewne rozdziały w życiu. Z nauczycielem żegnamy się jednak nie tylko wtedy, gdy rozpoczynamy kolejny etap edukacji, ale również wtedy, gdy odchodzi on na emeryturę, bierze urlop macierzyński lub dochodzi do jakiejś sytuacji losowej.. Jeśli opiekun spędził z dziećmi wiele czasu, a te przywiązały się do niego, warto pomyśleć o spersonalizowanej pamiątce oraz dodatkowo – kartce z podziękowaniami i podpisami całej klasy (można ją zastąpić zdjęciem bądź dedykacją w książce).

 

Wazon twarz kobiety

 

Biżuteria to prezent popularny, ale dla niektórych nauczycieli – krępujący. Można rozważyć bransoletkę bądź kolczyki, jeśli mamy pewność, że utrafimy w gust wychowawczyni (i uwzględnimy ewentualne alergie). Jeśli z kolei obdarowujemy wychowawcę, który nie stroni od eleganckich ubrań, możemy również pomyśleć o wyborze spinek do mankietów czy nawet krawata. Niektórzy rodzice decydują się również wręczyć skórzany portfel.

Bardziej neutralne pomysły to jednak różnego rodzaju tekstylia do domu lub mniej „prywatne” akcesoria tj. skórzane etui na okulary, elegancki piórnik czy pióro wieczne lub kulkowe (czasem w zestawie z automatycznym ołówkiem).

 

Pióro wieczne Parker srebrne

 

Na prezent dla nauczyciela pasują również wszystkie pozycje wymienione wcześniej – wazon, niewielki zegar stojący, zestaw oryginalnych herbat z dołączonym ciekawym pojemnikiem etc. Warto tylko zwrócić uwagę, by końcowy prezent odróżniał się od poprzednich – także dlatego we wcześniejszych latach warto zachować umiar. Całościowe podziękowanie nadchodzi dopiero wraz z czasem pożegnania.

 Ponadto najważniejsze są emocje i kontekst, w jakim wręczamy dany podarunek. Dlatego przed finalnym dniem warto rozwiązać ewentualne konflikty czy przedyskutować z dzieckiem czas, który upłynął. Porozmawiajmy, co było dobre, a co chciałoby ono zmienić i dlaczego. I czy zmiana byłaby możliwa, gdyby to ono bądź rodzic zachowali się inaczej. A także co zrobić, by w przyszłości nie powtórzyć komunikacyjnych błędów, które zaszły. Pamiętajmy, że pożegnanie z nauczycielem to znacznie większe przeżycie dla dziecka niż dla nauczyciela. I to o nim powinniśmy pamiętać w pierwszej kolejności, zamiast brać udział w prezentowym wyścigu.

Przezenty dla pozostałych nauczycieli

  • Na „zwykłe” zakończenie roku

Część składki warto poświęcić na symboliczne upominki dla pozostałych nauczycieli. Wystarczy wręczyć im po kwiatku czy dobrej jakości czekoladzie, by pokazać, że im również dziękujemy za wkład w edukację naszych dzieci. Przy obdarowywaniu nie-wychowawców często pojawia się wiele wyzwań. Czy tak samo podziękować matematyczce, z którą podopieczny spędzał pięć godzin tygodniowo, jak nauczycielowi podstaw przysposobienia obronnego mającego z klasą zajęcia w tygodniu? Nie ma idealnej recepty, ale powszechną praktyką jest wręczenie wszystkim pozostałym nauczycielom po symbolicznym drobiazgu, bez względu na ilość czasu spędzonego z dziećmi.

Warto jednak mieć na uwadze, że nie wszyscy nauczyciele są obecni w dniu zakończenia roku szkolnego. Najczęściej brakuje właśnie tych, którzy prowadzą po jednej lekcji z klasą w tygodniu – często pracują oni wtedy również w innych szkołach czy w innych zawodach. Można wybadać sprawę ewentualnej nieobecności wcześniej, na przykład za pośrednictwem dzieci wprost pytając konkretnych nauczycieli lub wychowawcy.

 

Kartka na zakończenie roku szkolnego

 

  • Na pożegnanie

Nie ma też przyjętej praktyki szczególnego żegnania pozostałych nauczycieli. Jeśli jednak ktoś z grona pedagogicznego przez cały okres edukacji poświęcił szczególnie wiele wysiłku dla naszych dzieci, warto to docenić. Na przykład pomyśleć o spersonalizowanym upominku dla życzliwej matematyczki, dzięki której dana klasa osiągnęła szczególnie wysoki wynik na testach. Na przykład wręczając jej „matematyczny” zegar do powieszenia w klasie albo kalendarz nauczyciela. Przecież nasze upominki niekoniecznie muszą być wykorzystywane przez daną osobę w domu. Umilenie przestrzeni pracy to także pożądany prezent.

 

Zegar matematyczny ścienny

 

Rzucając poszczególne pomysły na to, jak uczcić ostatni dzień w roku, warto pamiętać, że sytuacja finansowa poszczególnych dzieci jest odmienna. W prywatnych szkołach podarunki dla nauczycieli są najczęściej droższe niż w publicznych. Różnice zachodzą również między regionami w Polsce czy nawet różnymi placówkami. Nie ma więc co sugerować się tym, co podarowały dzieci znajomych. Kierujmy się zdrowym rozsądkiem, umiarem oraz tym, by każda strona – dzieci, rodzice, nauczyciele – czuli się komfortowo.

Czasem zamiast poświęcać godziny na wybór prezentu, warto przećwiczyć z dzieckiem treść podziękowania. Ładnie ułożone i wygłoszone podziękowanie może zapisać się w pamięci nauczyciela znacznie cieplej niż ekskluzywny podarunek.

A może szukasz prezentu ekologicznego last minute? Dowiedz się także, jak wypisać dedykację.

Więcej wskazówek znajdziesz w pasji Prezentowniki.