Hybrydy u zwierząt są głównie efektem działania człowieka. Są to celowe krzyżówki pojedynczych osobników odrębnych gatunków, które w naturalnym środowisku raczej nie mają szansy się spotkać, lub też efekt sprowadzenia danego gatunku w rejony, w których wcześniej on nie występował. Jednak znajdziemy w przyrodzie także naturalne hybrydy zwierząt, choć są to rzadkie przypadki i również mają pośredni związek z oddziaływaniem człowieka na ekosystem.


Sekretne życie zwierząt

 

Rekordowe koty

Sporo przykładów nietypowych hybryd znajdziemy u kotowatych i są one zazwyczaj bardzo zjawiskowe pod względem nietypowego wyglądu. Niestety są bardziej podatne na choroby niż w ich rodzice, z tego względu osoby związane z ochroną przyrody są często przeciwne rozmnażaniu mieszańców. Pojawiają się także głosy, że hodowla hybryd pochłania zasoby (czas, klatki, wybiegi), które można by przeznaczyć na ratowanie gatunków „czystej krwi”.

Legrys (lygrys, liger)

Krzyżówka samca lwa z samicą tygrysa. Legrysy występują jedynie w niewoli i są celową krzyżówką sprowokowaną przez człowieka. Zasięgi występowania lwów i tygrysów nie nakładają się na siebie i naturalnie raczej by się nie połączyły. Według udokumentowanych źródeł pierwsze legrysy pojawiły się w Azji na początku XIX wieku. Obecnie na świecie żyje około 1000 osobników. Mieszkają w azylach i sanktuariach dla zwierząt. Legrysy żyją około 15-20 lat i znacznie przewyższają rozmiarami swoich rodziców. Uznane są za największy obecnie żyjący gatunek kota na świecie. Największy legrys to prawdziwy rekordzista – Hercules, mieszkający w rezerwacie w Karolinie Południowej waży prawie 450 kg i mierzy 3,3 metra długości! W tym samym rezerwacie przyszły na świat jeszcze bardziej niezwykłe legrysy białe. Ich rodzicami są lew biały i biała tygrysica. Są to koty wyjątkowo unikatowe.
Samce legrysów są bezpłodne, natomiast samice mogą urodzić potomstwo.

Tyglew (tygrolew)

To połączenie samca tygrysa z samicą lwa. Nie rosną tak duże jak legrysy (prawdopodobnie przez pewien hormon w ciele lwicy, który hamuje wzrost), ich waga wynosi około 140-180 kg. Wyglądają trochę jak lew w paski i cętki (takie jak u młodych lwów). Taką krzyżówkę spotkamy jedynie w niewoli. Podobnie jak u legrysów, samce tyglewów są bezpłodne, ale samice zdolne do rodzenia.

Leopon

Hybryda leoparda i lwa - zwierzę o głowie lwa i reszcie ciała leoparda. Także wyhodowany w niewoli, prawdopodobnie dla ich pięknego futra. Pierwszy udokumentowany przypadek leopona pochodzi z Indii, z 1959 roku. Są zwykle większe niż leopardy, ale tak jak one przejawiają zamiłowanie do wspinaczki po drzewach i przebywania w wodzie.

Pumpart (pumapard)

Mieszaniec pumy i lamparta. Może być potomkiem zarówno samicy lamparta z samcem pumy, jak i samca pumy z lamparcicą. Ich wygląd jest zależny od wyglądu rodziców. Maja budowę zbliżoną do pumy, jednak ich kończyny są krótsze. Mają tendencję do karłowatości.

Istnieją także mniej znane hybrydy w kocim świecie: jaglew (potomek jaguara i lwicy), jagrys (mieszaniec jaguara i tygrysicy), czy lamlew (krzyżówka lamparta i lwicy). Te dwa ostatnie gatunki udało się także zaobserwować w naturze, ale były to pojedyncze przypadki.
 


Dynastie: Jedyni w swoim rodzaju (BBC) (DVD)

 

Wyjątkowe kopytne

Ciekawe połączenia znajdują się także wśród ssaków kopytnych. Tutaj często powodem krzyżowania zwierząt jest uzyskanie cech najbardziej pożądanych od obu gatunków rodziców. Od dawna znaną krzyżówką klaczy konia i osła jest muł – zwierzę wykorzystywane do pracy, jako bardziej wytrzymałe od osła. Oto kilka innych przykładów hybryd wśród koniowatych oraz bydła:

Zebryna

Potomek klaczy zebry i osła. Należy do zebroidów, czyli mieszańców zebry z innym koniowatym. Inne zebroidy to zebrula i zebroń, czyli potomkowie zebry z koniem. Skąd pomysł na krzyżowanie zebr z innymi koniowatymi? Powodem był fakt, że w Afryce konie i osły cierpią na choroby przenoszone przez muchy tse-tse. Zebry z kolei są na te choroby odporne, ale bardzo trudne do oswojenia, co uniemożliwia wykorzystanie ich do pracy czy jazdy. Zebry, konie i osły są na tyle blisko spokrewnione, że możliwe jest ich krzyżowanie, a odporność na choroby i pasożyty zebroidy dziedziczą po zebrze. A także charakterystyczne paski umaszczenia, które u hybryd znajdują się najczęściej na nogach, zadzie i szyi.

Cama

Połączenie lamy i dromadera (wielbłąda jednogarbnego). Istnieje kilka sztuk, wszystkie wyhodowane w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, przez naukowców badających jak blisko spokrewnione są oba gatunki. Dromader jest o wiele cięższy od lamy dlatego konieczne było sztuczne zapłodnienie samicy lamy. Cama jest mniejsza od młodej lamy, ma podobne do niej kopyta, i ogon długi jak u wielbłąda. Garbu u camy brak.

Dzo

Krzyżówka jaka i bydła domowego. Są nieco mniejsze od jaka, ale większe od krowy. Cechuje je duża siła i wytrzymałość, większe niż u bydła i jaka. Używane są jako zwierzęta pociągowe i juczne w Nepalu i Mongolii. Samce dzo są bezpłodne.

Hybryd bydła domowego i jego dzikich kuzynów jest więcej. Beefalo (potomek amerykańskiego bizona i bydła domowego) jest całkiem udaną krzyżówką, ze względu na wytrzymałość i odporność na warunki pogodowe oraz łagodność udomowionego bydła, a do tego beefalo są mleczne. Zanim skrzyżowano je celowo, dochodziło do samowolnych połączeń obu gatunków, gdyż w USA bydło domowe było wypasane nieopodal terenów występowania dzikich bizonów. Obecnie są hodowane powszechnie, zwłaszcza, że jedzą mniej i są pod tym względem niewybredne, a samce są płodne, co jest raczej wyjątkiem wśród krzyżówek. Innym mieszańcem zza oceanu jest też Yakalo – hybryda jaka i bizona, która w zamiarze miała być nową rasą mięsną, odporną na chłody północy w Kanadzie.

W Polsce także były podejmowane próby krzyżowania bydła z dzikim krewniakiem. Z połączenia bydła z żubrem powstał żubroń. Pierwsze próby miały miejsce w połowie XIX wieku, a do lat 70. XX wieku żubroni było już około 100 sztuk. Żubroń miał być w zamiarze takim lepszym bydłem, które może spędzać noce na dworze i może być hodowane na nieużytkach, bez potrzeby budowania dla niego pomieszczeń gospodarczych. Okazało się jednak, że temperament żubroni nie pozwalał na użytkową hodowlę – żubroń nie był łagodny tak jak bydło domowe. Zwierzęta te osiągają dużą masę (samiec do 1200 kg), są szybkie, zwrotne i odporne na warunki klimatyczne. Obecnie w Polsce żyje kila sztuk tego mieszańca.


Sekrety roślin i zwierząt w miejskiej dżungli. Majestat gołębi, dyskretny urok ślimaków i inne cuda świata przyrody

 

Naturalne hybrydy zwierząt

Krzyżówką, która samoistnie wystąpiła w naturze jest grolar, zwany niekiedy także pizzly. To połączenie niedźwiedzia polarnego z grizzly. Grolary udawało się wyhodować w niewoli, jednak o naturalnych grolarach krążyły jedynie legendy, nigdy bowiem nie udało się potwierdzić ich istnienia. Dopiero w 2006 roku Jim Martell polując (legalnie) na niedźwiedzie polarne w Kanadzie upolował pewnego osobnika, jednak po dokładniejszych oględzinach okazało się, że nie wyglądał jak do końca jak niedźwiedź polarny. Miał gęste, jasne futro, ale pysk i pazury były nietypowe jak na niedźwiedzia polarnego. Dodatkowo na sierści widoczne były brązowe plamki. Testy DNA wykazały, że jest to grolar, co potwierdziło występowanie hybrydy w naturze.

Skrzekot to mieszaniec głuszca i cietrzewia. Częściej ojcem jest cietrzew gdyż temu jurnemu ptaszkowi w czasie godów nie robi większej różnicy czy łączy się ze swoim gatunkiem czy z pokrewnym. Kiedyś ta naturalna krzyżówka występowała częściej, dziś należy do rzadkości, ze względu na zmniejszenie się terenów występowania obu gatunków. Z wyglądu samce przypominają bardziej cietrzewia, a samice głuszca. Hybrydy są bezpłodne.

Innym przykładem hybrydy z ptasiego świata są orliki grubodziobe i orliki krzykliwe. Oba gatunki są do siebie bardzo podobne, zarówno z wyglądu jak i genetycznie. Przez osuszanie bagien, które były naturalną barierą dla obydwu gatunków orliki krzykliwe zaczęły się łączyć z samicami orlika grubodziobego. Między innymi ta hybrydyzacja powoduje, że orlik grubodzioby jest gatunkiem ginącym. Czystych par orlika grubodziobego zostało w Polsce mniej niż 20.

Także jelenie szlachetne notują spadki na rzecz innego gatunku. Są wypierane przez jelenie sika, które zostały sprowadzone do Polski na przełomie XIX i XX wieku. Wtedy było ich tylko kilkanaście, a że mają problem ze znalezieniem partnerki swojego gatunku, chętnie łączą się w pary z samicami jelenia szlachetnego. Przykład Wielkiej Brytanii pokazuje, że sika potrafią rozprzestrzeniać się bardzo szybko – tam na w niektórych miejscach jeleni szlachetnych już prawie nie ma, co jest ogromną stratą gatunkową.

Księga zwierząt niemalże niemożliwych - Henderson Caspar

Księga zwierząt niemalże niemożliwych 

 

Najdziwniejsze hybrydy zwierząt

Na koniec zerknijmy jeszcze na dość dziwne hybrydy w świecie zwierząt. Na pierwszy ogień geep, czyli mieszanka owcy oraz kozy. Te urocze stworzenia są podobne do obojga rodziców – główka kozy i owcza, kręcona sierść. Przeżywalność takiej krzyżówki jest bardzo mała, na świecie jest tylko kilka osobników tej nietypowej hybrydy.

Kot savannah to połączenie kota domowego i afrykańskiego serwala. Została uznana za odrębną rasę z własnym standardem przez międzynarodową organizację felinologiczną TICA (The International Cat Association). Co ciekawe koty te mają bardziej psie niż kocie usposobienie – są towarzyskie, aktywne, chętnie się uczą, często towarzyszą swojemu opiekunowi i wymagają jego uwagi.

Ciekawostką przyrodniczą jest też na pewno wholphin, czyli krzyżówka samicy delfina butlonosego i samca orki karłowatej (która tak naprawdę również zaliczana jest do delfinów). Są niezwykle rzadkie, młode dość szybko umierają, chociaż są sygnały o ich występowaniu na wolności. Dwie przedstawicielki wholphina żyją obecnie w niewoli w Sea Life Park na Hawajach. To prawdziwy jednorożec wśród zwierząt.