Jak działa filtr w akwarium?

W naturalnych zbiornikach wodnych woda filtruje się samoistnie. W domowych akwariach musimy o to zadbać sami. Jest to konieczność. W akwarium będą znajdować się resztki niezjedzonego pokarmu, odchody ryb czy obumarłe części roślin, a także związki chemiczne (azotowe) – te elementy nie sprzyjają dobrym warunkom do życia dla ryb.

Niefiltrowana stojąca woda stanie się po jakimś czasie mętna, nienatleniona i zacznie nieprzyjemnie pachnieć, a następnie stanie się po prostu trująca dla mieszkających w niej zwierząt czy roślin. Filtry do akwarium mają za zadanie oczyszczać wodę z zanieczyszczeń poprzez pobieranie jej, przefiltrowywanie przez specjalny wkład do filtra i następnie wypuszczanie czystej. Istnieją różne rodzaje filtracji, które powinniśmy wykonywać w naszym domowym akwarium:

  • Filtracja mechaniczna – oczyszczanie wody z widocznych gołym okiem zanieczyszczeń, czyli wspomnianych wyżej resztek pokarmu, obumarłych roślin, odchodów, czy kurzu. Zanieczyszczenia te osadzają się podczas pobierania wody na wkładzie filtra (może być to gąbka lub wata filtracyjna), który regularnie należy wymieniać,
  • Filtracja chemiczna – filtrowanie wody ze szkodliwych związków chemicznych, jak też oczyszczanie wody kranowej. Do takiej filtracji stosuje się jako wkład do filtra najczęściej węgiel aktywny lub np. zeolit, które wyłapują niepożądane związki chemiczne. Niektórzy twierdzą, że filtracja chemiczna powinna być raczej doraźna, nie stosowana stale, gdyż tego typu wkłady do filtra po jakimś czasie mogą niekorzystnie działać na parametry wody. Jeśli jest potrzeba stosowania filtrowania chemicznego dłużej, należy pamiętać o regularnej wymianie wkładu z węgla aktywnego na nowy – przyjmuje się, że raz na około 3 tygodnie,
  • Filtracja biologiczna – jest bardzo ważna, gdyż pomaga tworzyć przyjazne środowisko dla ryb i roślin akwariowych, za pomocą dobrych bakterii. Konieczny jest tu specjalny wkład do filtra, który jest siedliskiem dla tych bakterii. Filtracja biologiczna oczyszcza także wodę z niepożądanych azotynów i amoniaku oraz zmniejsza nadmiar fosforanów i azotanów.

 

Bakterie do akwarium

Tetra, Filter Active, żywe bakterie, 100 ml

 

Pamiętajmy, że jednocześnie z filtrowaniem wody, powinniśmy ją także od czasu do czasu wymienić. Jak często wymieniać wodę w akwarium? Warto raz na 2-3 tygodnie usunąć jedną trzecią objętości i dolać w jej miejsce świeżej wody. Zanieczyszczenia zostaną nieco rozrzedzone i ułatwimy filtrowi pracę.

Wybór filtra

Jednym z najważniejszych kryteriów jakimi powinniśmy się kierować to pojemność naszego akwarium. Inny filtr jest potrzebny do akwarium o pojemności 40l, 60l lub 100 i więcej litrów.

Przyjmuje się, że filtr powinien przefiltrować całą wodę 2-3 razy w ciągu godziny. Zatem jeśli akwarium ma pojemność 100 litrów, wydajność filtra powinna być na poziomie przynajmniej 200 litrów na godzinę. Niektórzy polecają filtrowanie wody nawet 5 razy w ciągu godziny.

Bardzo istotnym elementem są wkłady do filtra, czyli element, który faktycznie odpowiada za oczyszczanie wody z zanieczyszczeń. W zależności od rodzaju filtra są w nim umieszczane różne wkłady, tzw. media filtracyjne – mogą to być gąbki, wata syntetyczna, różne rodzaje ceramiki, żwirki lub węgiel aktywny. Poniżej najpopularniejsze rodzaje filtrów:

  • Filtry wewnętrzne – popularne, stosunkowo tanie rozwiązanie. Plusem jest mały pobór energii oraz łatwy montaż – filtr umieszczany jest w środku akwarium, mocowany przyssawkami do jednej ze ścianek. Można za jego pomocą przeprowadzić wszystkie rodzaje filtracji, jednak z powodu małych rozmiarów ma także niewiele miejsca na wkłady filtracyjne, co może skutkować małą wydajnością poszczególnych filtracji. Wybierany raczej do niewielkich akwariów – do 60l, w większych będą zbyt mało wydajne. Minusem jest konieczność umieszczenia ich wewnątrz akwarium – zabierają miejsce oraz psują nieco walory estetyczne,
  • Filtry kubełkowe – najbardziej zaawansowany rodzaj filtrów. Mają one postać szczelnie zamkniętego wiaderka z kilkoma przegrodami na różne media filtracyjne, zatem przeprowadzimy za ich pomocą wszystkie 3 rodzaje filtracji. Są większe niż filtry wewnętrzne i kaskadowe, a co za tym idzie mają więcej przestrzeni na media. Jest do nich łatwy dostęp, co ma znaczenie przy czyszczeniu. Ustawia się je pod akwarium, więc można je łatwo „schować”, aczkolwiek wymaga to wygospodarowania dodatkowego miejsca. Sprawdzą się w większych akwariach – od 100 do nawet 1000 litrów. Mają jednak większy pobór energii, a ich cena jest dość wysoka,
  • Filtry kaskadowe – pewnego rodzaju kompromis między filtrem wewnętrznym, a kubełkowym. Cieszą się dużym uznaniem, ze względu na przystępną cenę, lepszą wydajność i większą ilość miejsca na media filtracyjne w stosunku do filtrów wewnętrznych. Ich zaletą jest montaż na ścianie akwarium od zewnętrznej strony (nie ma konieczności wygospodarowania dodatkowego miejsca jak w przypadku filtrów kubełkowych), a jednocześnie nie zajmują cennego miejsca wewnątrz akwarium. Przefiltrowana woda jest przelewana z góry urządzenia bezpośrednio na taflę wody, co powoduje ruch wody i wspomaga jej napowietrzenie. Z powodzeniem sprawdzą się w różnych rozmiarach akwariów, od niewielkich, aż po takie do 200 litrów pojemności. Minusem jest brak możliwości zamontowania ich w akwariach z pokrywą.

 

Wewnętrzny filtr do akwarium

Filtr wewnętrzny TRIXIE Aqua Pro/Filtr M700, 10 W

 

Jak czyścić filtry akwariowe?

Uważa się, że filtry powinno się czyścić raz na miesiąc. Ma tu jednak znaczenie rodzaj filtra oraz zalecenia producenta, które będą na pewno dobrą wskazówką. Jeśli w filtrze są dwa wkłady należy je czyścić na przemian. Do czyszczenia najlepiej użyć odlanej wody z akwarium, nie z kranu, aby nie zniszczyć właściwości filtra. Gąbkę czy watę do filtracji mechanicznej wystarczy kilka razy zmoczyć i wycisnąć. Ceramikę czy żwirki wystarczy wypłukać – są na nich pożyteczne bakterie, których nie powinno się usuwać. Ponowne wyhodowanie kultur bakterii może trwać kilka tygodni.

Do czyszczenia filtrów akwariowych nigdy nie używajmy detergentów, gdyż ich resztki mogą zaszkodzić rybom. Wypłuczmy też dokładnie rurki odprowadzające wodę, można do tego użyć specjalnych szczotek.

Należy także pamiętać, że urządzenia filtrujące są podłączone do prądu, zatem zanim przystąpimy do ich czyszczenia upewnijmy się, że są odłączone. Po zakończeniu czyszczenia sprawdźmy czy nie ma wody w miejscach, które powinny być suche i dopiero wtedy podłączmy urządzenie z powrotem. Zwracajmy również uwagę na bieżąco na uszczelki, węże i inne elementy filtra. Uszczelki powinno się cyklicznie smarować, a w razie potrzeby wymienić.

 

Filtr zewnętrzny do akwarium

Filtr zewnętrzny do akwarium TETRA External Filter EX 400 Plus, 10-80 l