Złoty paw

Opis albumu: Złoty paw

Spośród zespołów, które przepustkę na drodze do sławy odebrały w Jarocinie, szczególne miejsce zajmuje Dżem. Raz – bo to z pewnością największe z jarocińskich odkryć. Dwa – bo właśnie Dżem był laureatem pierwszej edycji festiwalu, w 1980 roku. I wtedy tak naprawdę wszystko się zaczęło... I jeśli chodzi o festiwal, i jeśli chodzi o zespół.

Łatwo precyzyjnie wskazać moment, kiedy Dżem poznała Polska, znacznie trudniej powiedzieć, kiedy grupa powstała. Można z tego tytułu wymienić rok 1973 – kiedy pianista Paweł Berger, basista Beno Otręba, gitarzysta Adam Otręba i wokalista Ryszard Riedel zaczynali na Śląsku pierwsze wspólne próby. Ale równie dobrze za początek może uchodzić rok 1979 – kiedy muzycy, już z drugim gitarzystą Jerzym Styczyńskim, zaczęli odwracać proporcje między graniem standardów a utworów własnych, odwracać oczywiście na korzyść tych drugich. A następna wchodząca w rachubę data to właśnie „jarocińskie" 1980... W każdym razie Riedel i spółka od początku płynnie poruszali się między rockiem, bluesem, reggae i paroma sąsiednimi gatunkami (country, boogie, funky). I od początku stanowili główną atrakcję nie tylko Jarocina, bo również innych festiwali – np. Rawy Blues, Rocka Na Wyspie we Wrocławiu, Muzycznego Campingu w Brodnicy. No i od początku uwielbieniu fanów – zwłaszcza z kręgu hippisowskiego – towarzyszyła zagadkowa niechęć do Dżemu sterników naszego show-biznesu. Wprawdzie pierwszy singel (dziś już legendarny Paw / Whisky) przyszedł szybko, jednak pierwszy longplay nie chciał przyjść aż do roku 1985! Ale wtedy już ruszyło. Przy takiej klasie artystów, przy takich przebojach (których silną reprezentację udało się wystawić na naszej płycie), przy takim uwielbieniu fanów (z kręgów stopniowo coraz szerszych niźli tylko hippisowskie) – musiało ruszyć.

Ruszyło do tego stopnia, że w roku 1989 Dżem zaczął organizować swój własny festiwal w wielkim Spodku w Katowicach. Grupa występowała zresztą nie tylko w Polsce, bo również w Niemczech, Jugosławii, Szwajcarii i nawet Kazachstanie. I grała nie tylko z Riedlem, bo jeszcze – w okresach niedyspozycji tego artysty – z Tadeuszem Nalepą czy Martyną Jakubowicz. Trzon Dżemu cały czas tworzyli wymienieni na początku muzycy, a zmieniały się tylko osoby zasiadające za perkusją. Dopiero przyjście w roku 1992 Zbigniewa Szczerbińskiego wprowadziło stabilizację i na tej pozycji. Jednak dwa lata później – kiedy Ryszard Riedel ostatecznie przegrał prowadzony od dawna bój z narkotykowym nałogiem – zaczęli zmieniać się ci, którzy stawali przed mikrofonem. Najpierw nastąpił okres Jacka Dewódzkiego. Wobec wielkiej legendy poprzednika miał być skazany na pożarcie, tymczasem... Chrzest przeszedł w Spodku podczas Listu do R. zaadresowanego do zmarłego pierwszego wokalisty (dopisali się m.in. Niemen, Waglewski, Prońko, Kowalska). A potem to z Dewódzkim Dżem poprzedzał w Chorzowie Rolling Stonesów (98), dał cykl koncertów z orkiestrą i chórem (też 98), pojechał do USA (99), no i zadebiutował – lepiej późno niż wcale – na festiwalu w Opolu (2000). Od roku 2001 śpiewa w zespole Maciej Balcar.

Przez tyle lat Dżem osiągnął bardzo wiele. Ma status grupy kultowej i ogromny szacunek fanów, ma sporo płyt i jeszcze więcej przebojów, ma książkę i film na swój temat. No a teraz ma także składankę z przebojami. Pierwszą w dorobku!
Jan Skaradziński