Historia Asów empiku

Szczyt marzeń wielbiciela X Muzy - ukochany film na DVD i domowy odtwarzacz cyfrowy, szczyt gadżeciarstwa - telefon komórkowy z budzikiem i terminarzem, gorące pragnienie użytkownika PC - Windows 98 SE w prywatnym sprzęcie, szczyt luksusu informatycznego - własny laptop i stałe łącze w domu. Takie były "mroczne przedmioty pożądania" Polaków zaledwie osiem lat temu. Do gazet i czasopism nie dołączano jeszcze płyt DVD, a telefony komórkowe nie służyły do robienia zdjęć. Boom internetowy trwał w najlepsze, a wielu ludzi uwierzyło, że nowe technologie wyznaczają drogę nowej gospodarce. W Sieci wystartował Wirtualny Megastore EMPiKu, zaś przy ul. Marszałkowskiej w Warszawie otworzył podwoje Junior - największy salon sieci EMPiK w Polsce. A kilka miesięcy później, dokładnie 24 stycznia 2000 roku, wręczono w Filharmonii Narodowej w Warszawie pierwsze Asy EMPiKu.

Podczas pierwszej Gali rozdano nagrody w siedmiu kategoriach z zaledwie trzech dziedzin: literatury, muzyki i multimediów. Laureatów nietrudno było przewidzieć - Joanna Chmielewska usadowiła się na pewnej pozycji najpoczytniejszej polskiej autorki, w kategorii literatury obcej nie do pobicia był "Alchemik" Coelho, a duet Kayah i Bregović na rynku polskiej muzyki. Tylko wielbiciele Red Hot Chili Peppers nie mogli uwierzyć, że to nie "Californication", lecz "Americana" Offspring była najchętniej kupowanym krążkiem z muzyką zagraniczną. Najbardziej zaskakujący był jednak werdykt Kapituły Asów EMPiKu, która pod przewodnictwem Tomasza Raczka uznała za Wydarzenie Roku program edukacyjny "EuroPlus+Reward", odrzucając takie "relikty przeszłości" jak książki (m.in. "Heban" Kapuścińskiego) i płyty CD. Z komputerami i nowymi technologiami nic nie miało w 1999 roku szans.

Dwanaście miesięcy później za Wydarzenie Roku Kapituła uznała płytę "A gu gu" młodziutkiego zespołu Arka Noego, który akustycznymi, folkowymi brzmieniami oraz naturalnością dziecięcych wykonawców zachwycił także odbiorców. Fascynacja komputerami, a zwłaszcza internetem dała jednak ponownie o sobie znać fenomenalnym wynikiem sprzedaży książki Angusa J. Kennedy'ego "Internet - praktyczny przewodnik". Dziś As EMPiKu dla papierowego przewodnika po sieci wydaje się czymś absurdalnym, ale w 2000 roku wielu Polaków szukało ciekawych adresów internetowych właśnie w tej książce.

Rok 2001 okazał się przełomowy pod kilkoma względami. Okazało się, że nowe technologie nie pozwalają w nowy sposób liczyć zysków i strat, liczyć natomiast mogą - na niemałe dochody - dystrybutorzy filmowi. Standard DVD zadomowił się na polskim rynku, choć zdecydowanie jeszcze przegrywał z kasetami VHS. To taśmy, a nie płyty z pierwszym filmem o Shreku wybierali najchętniej klienci 50 salonów EMPiKu w całej Polsce. Dopiero w trzeciej edycji Asów filmy okazały się na tyle ważnym produktem, że stworzono dla nich nową kategorię podzieloną wewnętrznie według nośnika. Z kolei w dziedzinie literatury polskiej nastąpiła zmiana warty. Joanna Chmielewska, po dwóch latach królowania na listach bestsellerów, abdykowała na rzecz Katarzyny Grocholi, której powieść "Nigdy w życiu!" rozpoczęła serię literackich debiutów dziesiątek piszących Polek. Niemałą rolę w otwarciu się wydawców na beletrystykę pań miała też Brytyjka Helen Fielding, która swoją powieścią "Bridget Jones" trafiła do serc robiących kariery, nierzadko samotnych czytelniczek. Po raz pierwszy na liście Asów pojawił się jeszcze jeden ważny tytuł zapowiadający szaleństwo nadciągające z Wysp Brytyjskich. Co prawda rok po polskiej premierze pierwszej książki i w formie elektornicznej, ale jednak: do grona Asów dołączył uczeń pierwszej klasy szkoły Hogwart. Na początek w formie gry komputerowej "Harry Potter i kamień filozoficzny".

Asy EMPiKu 2002 to czas umocnienia się Katarzyny Grocholi na pozycji najpoczytniejszej polskiej pisarki i powrót Paula Coelho powieścią "Demon i panna Prym". Największe zaskoczenie odnotowano w kategorii "muzyka polska": zaledwie miesiąc wystarczył, aby Anna Maria Jopek i Pat Metheny zdystansowali pozostałych pretendentów do tytułu As EMPiKu. Ich wspólna płyta "Upojenie" ukazała się w sprzedaży 2 grudnia, podczas gdy krażek "Po piąte niech gadają" zespołu Ich Troje, który jeszcze w listopadzie 2002 roku był "pewniakiem" do nagrody Asa, miał premierę w połowie maja. Zwycięzca w tej kategorii to nie tylko znak jakości "Upojenia", ale również wskazówka preferencji muzycznych klientów salonów sieci EMPiK. Tę ostatnią hipotezę potwierdza As EMPiKu dla polskiej płyty 2003 roku dla zespołu Raz Dwa Trzy za album "Trudno nie wierzyć w nic". Co ciekawe, ta sama płyta według danych ZPAV uplasowała się poza pierwszą dziesiątką muzycznych bestsellerów roku 2003, zdystansowana m.in. przez dwa krążki Ich Troje. W kategoriach filmowych względna równowaga, ale już widać nową erę płyt cyfrowych: do sprzedaży trafiła pierwsza część ekranizacji "Władcy Pierścieni" pokazująca możliwości cyfrowego standardu. Jeszcze ważniejszy wydaje się jednak pomysł Jacksona, by proponować odbiorcom na plytach DVD wersje rozszerzone filmów okraszone nieprawdopodobną liczbą dodatków znakomitej jakości.

Asy EMPiKu 2003 to już notowanie pełne rozmachu: 31 kategorii, w tym kilka prasowych, a także podział gatunkowy w działach książki, muzyki i filmu oraz pierwszy i jak na razie ostatni triumf poezji: najchętniej kupowaną w salonach EMPiKu polską książką 2003 r. był "Tryptyk rzymski" Jana Pawła II. Katarzyna Grochola ustąpiła pola, ale tylko na rok. W 2004 i 2005 roku ponownie uplanowała się na czele najchętniej kupowanych polskich powieści książkami "Ja wam pokażę!" i "Osobowość ćmy". Na liście literatury zagranicznej najwyżej uplanował się ponownie Paulo Coelho, tym razem z "Pielgrzymem", a w kategorii "polska fantastyka" po raz pierwszy pojawił się Andrzej Sapkowski otwierającą jego nowy cykl husycki powieścią "Narrenturm".

Dziś Asy EMPiKu to nagrody w 34 kategoriach najważniejszych dziedzin życia kulturalnego Polaka. Najnowsze notowanie pokazuje, że mieszkańcy kraju nad Wisłą coraz więcej czytają, słuchają różnorodnej muzyki, sięgają po coraz więcej filmów, regularnie zaopatrują się w prasę, korzystają z wielu komputerowych programów edukacyjnych i rozrywkowych, są ciekawi nowinek technicznych. Dbają o stan swojego ducha i indywidualny rozwój szukając coraz częściej propozycji nietypowych i niszowych. Być może za jakiś czas dominującym trendem będzie po prostu brak trendu, dążenie do unikatowości i niepowtarzalności oraz ucieczka przed jakąkolwiek formą unifikacji.