Świat przyjazny dziecku - konkurs rozstrzygnięty

Już po raz szósty rozstrzygnięto konkurs „Świat przyjazny dziecku” pod egidą Komitetu Ochrony Praw Dziecka. Każdego roku, u schyłku zimy, kompetentne jury bierze pod lupę książki, zabawki, multimedia i akcesoria szkolne dla dzieci. Nagradzane są produkty ‘przyjazne’ dziecku - sensowne i urodziwe. W skład jury konkursu wchodzą psychologowie, pedagog, dwaj wykładowcy Akademii Sztuk Pięknych (grafik plus designer) i reżyser. W tym roku grono jurorów poszerzono o wydawcę/księgarza (w jednym).
Przyjrzyjmy się zatem werdyktowi:

Nagrody:

Marcin Brykczyński / il. Janusz Stanny - ”Czarno na białym i biało na czarnym” – wyd. Znak
Bardzo udana kontynuacja książki, która swoją premierę miała przed laty. Wówczas to profesor Janusz Stanny – wykładowca warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych - wspaniale zilustrował ‘czarno-białe’ wiersze Marcina Brykczyńskiego. Zgrabne, rytmiczne rymowanki zbudowane były na kontraście smolistej czerni i śnieżnej bieli, na językowej zabawie figurami kominiarza i młynarza, białego niedźwiedzia i czarnego kruka, nocy i dnia. Takie też są ilustracje Stannego – lapidarne, ikoniczne i bardzo urodziwe. Po latach poeta na prośbę wydawcy dopisał kolejne wiersze oparte na tym samym przeciwieństwie, a profesor Stanny ponownie chwycił za pędzel. Książka przybrała na wadze i w nowym, efektownym kształcie wróciła do księgarń. Obaj panowie dowiedli, że można tworzyć piękne książki dla dzieci, wystrzegając się pstrokacizny i rozmyślnie redukując paletę do zaledwie dwóch kolorów.

Maciej Orłoś / il. Maria Ekier – "Tajemnicze przygody Kubusia" – wyd. Znak
Debiut literacki aktora i znanego prezentera telewizyjnego. W rodzinie Orłosiów pisanie to rzecz nie nowa – pisarzem jest ojciec - Kazimierz, pisarzem był wuj ojca – Stanisław Cat Mackiewicz. Maciej Orłoś – młody tata - napisał zbiór bezpretensjonalnych historyjek o Kubusiu – siedmiolatku. Wizyta w Zoo, w szpitalu, lekcje angielskiego w przedszkolu – każdy pretekst jest dobry, żeby przekroczyć granicę magii i przez chwilę pogadać ze dzikimi zwierzętami, z bohaterem książki, z przytulanką, a nawet z kosmitą, spotkanym w supermarkecie. Babcia pomaga Kubusiowi w tych podróżach i niczemu się nie dziwi. Książkę przepięknie zilustrowała Maria Ekier – efektowne wizerunki zwierząt wydrukowano z użyciem złotego pigmentu, który nadaje im nierealny, bajkowy charakter.

Dorota Hartwich / il. Tomasz Jakub Sysło - "Bajka o kochaniu" - wyd. Format
Książka obrazkowa, jakich szczęśliwie coraz więcej na naszym rynku. Autorzy opisują uczucie przy pomocy ułamków zdań i prościutkich, ikonicznych rysunków. Nie ma tu typowej literackiej narracji, nie ma bohatera, sama MIŁOŚĆ jest bohaterem. Po czym poznać, że uczucie nadeszło? Jak je odczuwamy, jak wyrażamy, co ono zmienia w naszym życiu? Tak prosty tekst, w zderzeniu z spontanicznymi, syntetycznymi rysuneczkami, sprawia, że książka nadaje się dla czytelnika w każdym wieku. Dla dziecka, nastolatka i dorosłego – do każdego z nich przemawia inaczej, bo każdy czytelnik ma inne doświadczenia z miłością. Zamieszczone w książce tłumaczenie na języki; angielski, niemiecki, francuski i japoński, jest zarazem sygnałem, że wszyscy jesteśmy ekspertami od miłości, niezależnie od wieku i narodowości.

Nagroda w kategorii książek edukacyjnych:

Marta Pokorska - "Arcytrudny alfabet" - wyd. Dwie Siostry
Autorka jest absolwentką filozofii i grafiki zarazem, nic dziwnego zatem, że równie dobrze radzi sobie ze słowem, jak i z obrazem. Jej autorska książeczka to zbiór zabawnych wierszyków, z których każdy zawiera jedno trudne słówko (np. logika, ekscentryk, megaloman…). To samo słówko napisano obok z użyciem drobnych przedmiotów, które mają związek z jego znaczeniem. I tak na przykład ‘hipochondryka’ ułożono z pigułek, a ‘kokieterię’ z damskich pantofelków. Wreszcie - u dołu strony - znajdziemy objaśnienie terminu, złożone drobnym drukiem. Jest to zatem żartobliwy, bardzo ładny słowniczek wyrazów obcych, pożyteczny i pięknie oprawiony graficznie.

Wyróżnienia:

Seria "Kamyczek" – wyd. Rea
Od lat obecna na polskim rynku, adaptowana z języka francuskiego, udana seria książeczek obrazkowych dla maluchów. Dobre, czytelne ilustracje i rozumna zawartość przyczyniają się do niezmiennej popularności książeczek. Dziecięce lęki, obawa przez lekarzem, kłopoty z siusianiem na nocnik i zasypianiem – wszystkie dylematy malucha znajdują tu odzwierciedlenie. Każdy tomik sprofilowany odpowiednio do wieku dziecka, od niemowlęctwa po szkołę. Mały czytelnik może z ‘Kamyczkiem’ dorastać.

"Egiptologia" – wyd. Debit
Efektowna książka – zabawka, dziennik podróży wyimaginowanej ekspedycji naukowej. Zawiera dużo interesujących informacji o Egipcie, pod postacią drobiazgowych ilustracji, szkiców, schematów, map i listów, jakie zwykle dzieci same fabrykują podczas zabaw w wymyślone podróże. Jest tu egipska gra słowniczek hieroglifów, papirus…. Autorzy zadbali o aurę tajemnicy, przemycając do dziecięcych głów wiedzę w bardzo atrakcyjnym opakowaniu.

Roksana Jedrzejewska-Wróbel / il. Joanna Jung - Seria z Plastelinkiem - wyd. WSiP
Seria książeczek z zabawną fabułą, wspomagająca naukę z podręcznikowej serii dla najmłodszych uczniów. Wspólnym bohaterem podręcznika i książeczek jest Plastelinek – współczesny odpowiednik "Plastusia" Marii Kownackiej, z którym wychowało się pokolenie rodziców i dziadków. Proste, czytelne rysunki, tekst dobrze oddający realia środowiska sześcio- , siedmiolatków.

Rene Gościnny / il. Jacques Sempe – "Nowe przygody Mikołajka" – wyd. Znak
Werdykt jury potwierdził wybór samych czytelników – drugi tom "Nowych przygód Mikołajka" jest najlepiej sprzedawanym tytułem dla dzieci w minionym roku. Książka niezmiennie ujmuje niezwykłym poczuciem humoru i genialnymi ilustracjami. Pysznie sportretowany Mikołajek jest idolem kilku pokoleń czytelników – wszyscy, niezależnie od wieku, utożsamiamy się po trosze z postacią ‘grzecznego łobuza’ i jego kumpli o pompatycznych imionach. Pyszna zabawa, wyrafinowany dowcip!

Seria "Mistrzowie ilustracji" :
Mary Norton /il. Jan Marcin Szancer – "Gałka od łóżka",
Stanisław Wygodzki / il. Mirosław Pokora – "Odwiedziła mnie żyrafa" – wyd. Dwie Siostry
Najciekawsza bodaj seria wydawnicza dla dzieci minionego roku – znakomite teksty literackie naszego dzieciństwa, w sąsiedztwie najpiękniejszych ilustracji, poddane inteligentnemu ‘liftingowi’ – w nowym opracowaniu graficznym. Pozycja po pozycji powstaje biblioteczka godnych uwagi tekstów dla najmłodszych, w poręcznym formacie i urodziwym layout’cie. Bestsellerowa, pełna magii ‘Gałka od łóżka’ i komiczna opowieść o żyrafie Stanisława Wygodzkiego – zadowolą najwybredniejszych czytelników.

Jako że moim fachem są książki, nie podejmuję się recenzować nagrodzonych zabawek, filmów i akcesoriów. Jednakże w dużą satysfakcją odnotowuję w gronie wyróżnionych kapitalną grę "Super Farmer" firmy Granna . Pomimo, że przeznaczona jest dla dzieci w każdym wieku i nie wymaga od graczy żadnych rachunkowych umiejętności, to przecież rozwija matematyczną intuicję i świetnie uczy wyboru strategii gry. Doświadczyłam tego wielokrotnie, kiedy moje dzieci ogrywały mnie z kretesem w "Farmera".
Podobnie cieszy mnie nagroda dla "Rozśmieszanek, rozmyślanek, usypianek" – bardzo udanej płyty Akademii Rozwoju Wyobraźni BUKA, która to płyta zawiera arcyśmieszne wierszyki Danuty Wawiłow w mistrzowskiej interpretacji trojga aktorów – Edyty Jungowskiej, Jerzego i Macieja Stuhr’ów. Spróbujcie puszczać tę płytę na dobranoc dziecku. Na pewno mu się spodoba, ale nie liczyłabym na to, że uśnie - prędzej dostanie ataku śmiechu, kiedy usłyszy Jerzego Stuhra recytującego "Raz chomik marchewkę wcinał". Wszystkie produkcje ‘Buki’ mają cechy dobrej marki – są bardzo profesjonalne i na najwyższym artystycznym poziomie.

Joanna Olech