Ostateczna przygoda z Potterem

Pod koniec stycznia będzie już po wszystkim. Przeczytanie finałowego tomu przygód Harry’ego Pottera, który ukaże się w polskiej wersji o północy z 25 na 26 stycznia, nie zajmie młodym czytelnikom więcej niż kilkadziesiąt godzin, choć polskie wydanie będzie liczyło blisko 800 stron. Po zapoznaniu się z ostatnią stroną powieści "Harry Potter i Insygnia Śmierci" dla wielu młodych ludzi zakończy się pewna epoka i jedna z najbardziej niezwykłych przygód czytelniczych ich życia.

Baśniowy odwrót od szkła

Być może spotkanie z Harrym Potterem stanie się jednak dla wielu młodych ludzi początkiem jeszcze większej i dłuższej przygody, jaką są spotkania z literaturą w ogóle. Według Piotra Fronczewskiego, który nie tylko przeczytał, ale również nagrał w wersji audio kolejne tomy cyklu J.K.Rowling, ogromne zainteresowanie dzieci i młodzieży Harrym Potterem jest szczególną odpowiedzią młodych ludzi na wszechobecność komputerów i zimny świat tricków elektronicznych i technicznych, które nie uruchamiających na dobrą sprawę wyobraźni młodych ludzi. - Nagle, w czasach strasznie stechnicyzowanych, zimnych, szklanych i bez dotyku, młodzi ludzie powrócili do bajki, do krainy, w której nie obowiązują prawa fizyki tylko prawa magii, gdzie wszystko może się wydarzyć - wyjaśnia popularny aktor. - W moim przekonaniu to bardzo cenna pożywka dla wyobraźni i dla mózgu, który coraz bardziej leniwieje, bo komputery robią za nas już niemal wszystko. Technika to sfera bez duszy - twierdzi Fronczewski dodając jednocześnie, że jeśli chodzi o wartość literacką powieści Rowling, wszystko jest dla niego bardzo oczywiste i mieści się w granicach pewnej przeciętności, a zachwyt młodych czytelników wywołany jest - jego zdaniem - właśnie "odwrotem od szkła", od czegoś, co jest jednowymiarowe. Tymczasem w trakcie lektury książek o Potterze przed czytelnikiem otwiera się wielka przestrzeń - istny kosmos, którym rządzą baśniowe prawa.

- Świat bajki jest gigantyczny. Funkcjonuje chyba od zarania naszego gatunku - mówi Fronczewski tłumacząc, dlaczego nic nie zaskoczyło go w trakcie zapoznawania się z kolejnymi tomami potterowskiego cyklu. - Tutaj nie ma nic nowego. Bajka jest bajką. Była tysiąc i trzysta lat temu taka sama i w dalszym ciągu posługuje się tymi samymi prawami i tą samą techniką pewnego - jak by powiedział Gombrowicz - dutknięcia. Poza tym bardzo pozytywny wydźwięk ma to, że jest to zwrot ku książce, zapisany papier stał się dla młodych ludzi czymś wyjątkowym i bardzo cennym, co uruchamia nową relację ze światem - podsumowuje lektor wersji audio.

Piotr Fronczewski będzie jedną z pierwszych osób w Polsce, która pozna finał w wersji przełożonej przez Andrzeja Polkowskiego. Dla samego tłumacza przygoda z Potterem praktycznie już się zakończyła i choć po oddaniu przekładu jego autor marzył jedynie o odpoczynku, wiedział jednocześnie, że w pewnym momencie może za młodym czarodziejem zatęsknić. - To wielka przygoda i jedyna w swoim rodzaju - mówi Polkowski. - Ale słyszę, że pani Rowling znowu coś pisze - pociesza się dodając, że słyszał, iż autorka siedmioksięgu pracuje obecnie nad dwiema książkami: jedną dla dorosłych, a drugą dla młodych czytelników.

Śmierć w roli głównej

Andrzej Polkowski zdaje sobie sprawę, że spojlowanie (czyli zdradzanie kluczowych elementów fabuły osobom, które nie znają całego utworu) jest grzechem śmiertelnym wobec czytelników, zatem o powieści "Harry Potter i Insygnia Śmierci" mówi bardzo oględnie. - Centralnym tematem książki jest śmierć, przy czym chodzi nie tylko o to, że pada w tym tomie mnóstwo trupów, ale jest i problem śmierci, a wręcz życia po życiu, ponieważ okazuje się, że centralna postać cyklu umarła, ale nie do końca, gdyż pojawia się w finale. To jest, jak u Lewisa, świat między światami. Jak widać panią Rowling nurtuje problem śmierci, który pojawiał się już we wcześniejszych tomach, ale w ostatnim został doprowadzony do punktu, w którym wywołuje bardzo głęboką refleksję - mówi tłumacz wszystkich siedmiu tomów Pottera.

Piotr Fronczewski, który pracował także nad dubbingiem do filmu "Sklep pana Magorium", zauważa także w tej baśni zwrot ku tematyce ostatecznej. - Przy okazji tej bajki, w której dzieją się rzeczy czarowne i magiczne, jest też opowieść bardzo serio ze sfery zarezerwowanej wyłącznie dla dorosłych i głównie przez dorosłych rozpoznawanej. To temat śmierci, odejścia, ubrany w sztafarz bajki i bajkowej akcji - mówi aktor zauważając, że obok historii o sklepie z magicznymi zabawkami jest bardzo pięknie poprowadzona refleksja, która towarzyszy odejściu. Dla Fronczewskiego pan Magorium jest refleksem... Pana Kleksa, w którym niepozbawiona dydaktyki rozmowa przekracza niekiedy sferę buffo, by dotknąć bardzo poważnej tematyki: tego, co jest dla nas nieuchronne i co dotyczy natury otaczającego nas świata. Drzwi do wielkiej literatury zostały otwarte.

Magdalena Walusiak


Potterowskie ciekawostki

- polskie wydanie książki "Harry Potter i Insygnia Śmierci" będzie liczyło blisko 800 stron i będzie drugim pod względem objętości tomem cyklu, po "Harrym Potterze i Zakonie Feniksa";
- nagrywanie audiobooka z siódmym tomem cyklu będzie trwało około 65 godzin (nagrywanie 25 stron trwa około 2 godzin, co nie przekłada się na czas samego nagrania, ponieważ w grę wchodzą poprawki i uwagi reżysera), a całość nagrania zajmie ponad 20 płyt CD;
- zamówienia polskich księgarń i hurtowni na ostatni tom Harry’ego Pottera przekroczyły 800 tysięcy egzemplarzy;
- na świecie sprzedano łącznie 325 mln wszystkich tomów cyklu "Harry Potter", w Polsce - 4 mln 89 tysięcy;
- cały polski nakład szóstego tomu cyklu J.K.Rowling (560 tys. sprzedanych  książek) waży 476 ton. Aby go zrównoważyć, musiałoby stanąć na drugiej szali 159 słoni.