Wilder Billy

Billy Wilder wł. Samuel Wilder (ur. 22 czerwca 1906 w Suchej Beskidzkiej, zm. 27 marca 2002 w Hollywood) - amerykański scenarzysta, reżyser, producent żydowskiego pochodzenia, autor m.in. "Pół żartem, pół serio", "Bulwaru Zachodzącego Słońca".

Urodził się w Suchej Beskidzkiej, gdzie jego rodzice prowadzili restaurację dworcową. Wyjechał do Wiednia skąd pochodziła jego rodzina (jako miejsce urodzenia podawał Wiedeń). Planował zostać prawnikiem ale porzucił te plany i został reporterem wiedeńskiej gazety. Wykorzystując swe doświadczenie przeniósł się do Berlina, gdzie pracował dla największej w mieście gazety ilustrowanej. W 1929 zaczął pisać scenariusze do wielu niemieckich filmów. Używał wówczas nazwiska Billie Wilder.

W 1933, po dojściu do władzy Adolfa Hitlera wyemigrował do Paryża, a potem do USA. Gdy przybył do Hollywood znał tylko kilka słów w języku angielskim ale uczył się bardzo łatwo i szybko. Dzięki takim kontaktom jak z aktorem Peterem Lorre, z którym wspólnie mieszkał, szybko wszedł do amerykańskiego świata filmu. W 1938 rozpoczął współpracę z Charlesem Brackettem, z którym stworzył doskonałe filmy jak: Ninotchka (1939), Ball of Fire (1941), Five Graves to Cairo (1943), The Lost Weekend (1945), Sunset Blvd. (1950). Jego ulubioną gwiazdą filmową był Jack Lemmon. Przeszedł na emeryturę w 1981.
Zmarł na zapalenie płuc w zachodnim Los Angeles.


Od 1936 do 1946 w związku małżeńskim z Judith Coppicus-Iribe z którą miał bliźniaki (ur. 1939) Victorię i Vincenta, który zmarł po narodzinach. W 1949 zawarł związek małżeński z aktorką i piosenkarką Audrey Young.


W 1988 otrzymał nagrodę im. Irvinga G. Thalberga.


Wybrana filmografia

    * Podwójne ubezpieczenie (1944)
    * Stracony weekend (1945)
    * Stalag 17 (1953)
    * Sabrina (1954)
    * Słomiany wdowiec (1955)
    * Miłość po południu (1957)
    * Świadek oskarżenia (1957)
    * Pół żartem, pół serio (1959)
    * Garsoniera (1960)
    * Słodka Irma (1963)
    * Pocałuj mnie, głuptasie (1964)
    * Szczęście Harry'ego (1966)
    * Avanti! (1972)
    * Strona tytułowa (1974)
    * Najlepszy kumpel (1981)

Źródło: artykuł Billy Wilder w Wikipedii, licencja: GNU FDL, autorzy: wikipedyści.