Coelho Paulo

Paulo Coelho - dla jednych alchemik słów, dla drugich fenomen kultury masowej - jest jednym z najbardziej znanych pisarzy współczesnych. Jego czytelnicy z ponad 150 krajów, niezależnie od ich wyznania i kultury, często uważają go za prawdziwy autorytet.
Książki Coelho, przetłumaczone na 63 języki, trafiły na czołówki list bestsellerów i stały się przedmiotem socjologicznych i kulturoznawczych dyskusji, szczególnie wśród tych, którzy poszukują własnej drogi i nowych sposobów rozumienia świata.

Paulo Coelho urodził się w Brazylii, 24 sierpnia 1947 roku, w średniozamożnej rodzinie. Jego ojciec, Pedro, był inżynierem, a matka, Ligia, zajmowała się domem.
  Jako siedmiolatek rozpoczął naukę w jezuickiej szkole im. Świętego Ignacego w Rio de Janeiro. Obowiązkowe w niej praktyki religijne zniechęciły go do modlitwy i uczestnictwa w mszach. Jednak szkoła miała też swoje zalety. W jej ascetycznych i surowych korytarzach Paulo odkrył swoje prawdziwe powołanie: być pisarzem.
Pierwszą nagrodę literacką zdobył w szkolnym konkursie poezji, a jego siostra, Sonia, opowiada, że nagrodzono jej esej, w którym wykorzystała tekst wyrzucony przez Paula do śmieci.
Jednak rodzice mieli inne plany co do przyszłości syna. Chcieli, by został inżynierem i próbowali stłumić jego zamiłowanie do literatury.
Ich upór, a także odkryte przez Paula dzieło Henry'ego Millera Zwrotnik Raka, obudziły w nim ducha buntu. Zaczął systematycznie łamać narzucane mu reguły.


Dla ojca zachowanie syna było oznaką choroby umysłowej, toteż spowodował, że17-letni Paulo miał już za sobą dwa pobyty w szpitalu psychiatrycznym, gdzie był poddawany terapii elektrowstrząsowej.

    Wkrótce potem nastolatek związał się z grupą teatralną i rozpoczął pracę jako dziennikarz. W oczach zamożnej klasy średniej teatr był wówczas siedliskiem rozpusty. Wystraszeni rodzice postanowili złamać przyrzeczenie, że nie zamkną już syna w szpitalu psychiatrycznym i skierowali go na trzecie przymusowe leczenie.
Po wyjściu ze szpitala Paulo stał się jeszcze bardziej zagubiony i zamknął się we własnym świecie. Zdesperowana rodzina zwróciła się do innego lekarza, którego diagnoza brzmiała: "Paulo nie jest szalony i nie powinien przebywać w szpitalu psychiatrycznym. Musi po prostu nauczyć się stawiać czoło życiu".

Trzydzieści lat po tamtych doświadczeniach Paulo Coelho napisał powieść: Weronika postanawia umrzeć (wyd. pol. 2000).


  Paulo powrócił na studia i wydawało się, że w końcu podąży drogą, którą wybrali dla niego rodzice. Wkrótce jednak porzucił uczelnię i wrócił do teatru. Działo się to w latach 60., kiedy na całym świecie eksplodował ruch hippisowski.

Nowe trendy zakorzeniły się nawet w Brazylii, rządzonej w tym czasie przez represyjny reżim wojskowy. Paulo nosił długie włosy i z zasady nigdy nie miał przy sobie dowodu osobistego. Przez pewien czas nawet zażywał narkotyki.

Pasja pisania doprowadziła go do stworzenia czasopisma, które jednak zakończyło żywot po ukazaniu się zaledwie dwóch numerów.

  Mniej więcej w tym samym czasie muzyk i kompozytor, Raul Seixas, poprosił Paula o napisanie tekstów do jego piosenek. Ich druga płyta okazała się wielkim sukcesem i sprzedała się w ponad 500 000 egzemplarzy. Wtedy po raz pierwszy Paulo zarobił duże pieniądze.
Jego współpraca z Raulem trwała do 1976 roku. Wspólnie napisali ponad 60 piosenek, które odmieniły brazylijską scenę rockową.


W 1973 roku Paulo i Raul przyłączyli się do Towarzystwa Alternatywnego - organizacji, która sprzeciwiała się ideologii kapitalistycznej, broniła prawa jednostki do życia w zgodzie z własną wolą oraz kultywowała praktyki czarnej magii. Doświadczenia te Coelho opisał później w As Valkirias (1992).

W tym okresie Paulo i Raul zaczęli publikować serię komiksów Kring - ha, w której domagali się zwiększenia swobód obywatelskich. Dyktatura uznała to za działalność wywrotową. Paulo i Raul zostali uwięzieni. Dwa dni po uwolnieniu Coelho został ponownie zatrzymany na ulicy i przewieziony do bazy wojskowej, w której torturowano więźniów. Pisarz opowiada, że uniknął śmierci, ponieważ udało mu się przekonać swoich prześladowców, że jest niespełna rozumu. By dowieść obłędu próbował samookaleczać się w obecności swoich oprawców. W końcu przestali go torturować i wypuścili na wolność.


Te przeżycia odcisnęły głębokie ślady w jego psychice. W wieku 26 lat Paulo postanowił żyć normalnie.
Dostał pracę w wytwórni płytowej Polygram, gdzie poznał kobietę, która później stała się jego żoną.

W 1977 roku oboje zamieszkali w Londynie. Paulo kupił maszynę do pisania i zaczął stawiać pierwsze kroki jako pisarz.
Nie odnosił jednak sukcesów. W następnym roku wrócił więc do Brazylii, gdzie podjął pracę jako menadżer w innej wytwórni płytowej - CBS. Pracował tam przez trzy miesiące, po czym rozstał się z żoną i porzucił pracę.

W 1979 roku spotkał swoją starą przyjaciółkę, Christinę Oiticicę, z którą miał później się ożenić i która do dziś jest jego towarzyszką życia.
Wyjechali oboje do Europy. Pod wpływem poznanego w Amsterdamie mężczyzny, którego tożsamości Paulo nigdy nie ujawnił, pisarz zaczął zgłębiać symbolikę chrześcijaństwa. Odbył też pielgrzymkę średniowiecznym szlakiem do Santiago de Compostela.

W 1987, w rok po zakończeniu pielgrzymki, Paulo napisał pierwszą książkę: Pielgrzym (wyd. pol. 2003), w której opisał doświadczenia z tej wędrówki i swoje odkrycie, że w życiu najzwyklejszych ludzi zdarzają się rzeczy niezwykłe.
Powieść ta została opublikowana przez małe brazylijskie wydawnictwo, i mimo skąpych recenzji, sprzedała się całkiem dobrze.


W 1988 roku Coelho napisał drugą, zupełnie odmienną książkę pt.: Alchemik (wyd. pol. 1995). Jest to powieść pełna symboli, metafora życia, która odzwierciedla 11 lat spędzonych przez pisarza na studiowaniu alchemii. Nakład pierwszego wydania rozszedł się zaledwie w 900 egzemplarzach i wydawnictwo zdecydowało się nie wznawiać książki.

Paulo nie zrezygnował jednak z dążenia do realizacji swojego marzenia. Otrzymał drugą szansę: znalazł większe wydawnictwo - Rocco, które zainteresowało się jego twórczością.

W 1990 roku opublikował Bridę, w której opisał magiczny dar, który nosimy w sobie wszyscy. Wydanie tej książki, której tym razem prasa poświęciła dużo uwagi, spowodowało wyniesienie Alchemika i Pielgrzyma na szczyty list bestsellerów.

Sprzedaż Alchemika osiągnęła wielkość, jakiej nie uzyskała żadna inna książka w historii Brazylii. Alchemik trafił nawet do Księgi Rekordów Guinessa. W 2002 roku portugalskie pismo literackie Jornal de Letras - wielki autorytet w dziedzinie literatury i rynku książek portugalskojęzycznych - ogłosiło, że sprzedaż Alchemika jest największą w całej historii literatury języka portugalskiego.

W maju 1993 roku Harper Collins wydał Alchemika w nakładzie 50 000 egzemplarzy, co było najwyższym nakładem początkowym książki brazylijskiej w Stanach Zjednoczonych. Sukces Alchemika w Stanach Zjednoczonych oznaczał początek międzynarodowej kariery. Kilku producentów z Hollywood natychmiast wyraziło zainteresowanie kupnem praw do wersji filmowej, które ostatecznie w 1993 roku zakupił Warner Brothers.

Od ukazania się w 1988 roku w Brazylii Alchemik został przetłumaczony na 56 języków i stał się klasyką naszych czasów, a magazyn Lire (marzec 1999) ogłosił Coelho drugim najlepiej sprzedającym się autorem na świecie.


    W 1999 roku pisarz otrzymał prestiżową nagrodę Crystal Award, przyznawaną przez Światowe Forum Gospodarcze. W uzasadnieniu stwierdzono: "Najważniejsza zasługa Paula Coelho polega na jednoczeniu tak wielu różnych kultur siłą języka jego książek". Paulo jest zapraszany jako gość Światowego Forum Gospodarczego od roku 1998 do chwili obecnej. W 2000 roku został członkiem zarządu Schwab Fundation for Social Entrepreneurship.

    W 1999 roku rząd francuski udekorował go orderem Legii Honorowej.
W maju 2000 roku Paulo złożył oficjalną wizytę w Iranie jako pierwszy pisarz spoza kręgu islamu od 1979 roku. Został zaproszony przez Międzynarodowe Centrum Dialogu między Cywilizacjami. Przed jego przyjazdem w Iranie sprzedano miliony pirackich kopii jego książek (Iran nigdy nie podpisał międzynarodowej konwencji praw autorskich). Od czasu tej wizyty Paulo stał się jedynym pisarzem niemuzułmańskim, który otrzymuje honoraria autorskie.    Coelho otrzymał też najstarszą i najbardziej prestiżową nagrodę niemiecką BAMBI 2001. Jury podkreśliło główne humanistyczne przesłanie Paula: wiara w to, że przeznaczeniem każdej istoty ludzkiej jest stać się wojownikiem światła w ciemnościach tego świata. To przesłanie właśnie w 2001 roku nabrało szczególnej wymowy.

25 lipca 2001 roku pisarz został członkiem Brazylijskiej Akademii Literatury. Misją Akademii, której siedziba mieści się w Rio de Janeiro, jest dbanie o kulturę języka narodowego.

W październiku 2002 Paulo otrzymał Planetary Arts Award od Klubu Budapesztańskiego we Frankfurcie, gdzie były prezydent USA, Bill Clinton, wygłosił mowę na jego cześć.

    Inne ważniejsze nagrody i odznaczenia:

- Prix Lectrices d'Elle / Nagroda Czytelniczek Elle (Francja '95)
- Knight of Arts and Letters / Rycerz Sztuki i Literatury (Francja '96)
- Flaiano International Award (Włochy '96)
- Super Grinzane Cavour Book Award (Włochy '96)
- Golden Book / Złota książka (Jugosławia '95, '96, '97, '98)
- International IMPAC Literary Award (Irlandia '97)
- Comendador de Ordem do Rio Branco (Brazylia '98)
- Golden Medal of Galicia / Złoty Medal Galicji (Hiszpania '99)
- Kryształowe Zwierciadło (Polska 2000)

NIE TYLKO LITERATURA

Teatr także dostrzegł wielki zarówno dramatyczny, jak i poetycki potencjał powieści Coelho. Alchemik został wystawiony na pięciu kontynentach w różnych formach teatralnych: jako musical, przedstawienie lalkowe, opera i dramat. Powstały też adaptacje teatralne powieści Weronika postanawia umrzeć, Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam oraz Demon i panna Prym.

Istnieją również całe serie produktów skojarzonych z autorem i jego twórczością, m. in. agendy, kalendarze, terminarze, ilustrowane albumy oraz trzy gry elektroniczne: The Pilgrim, The Legend i The Secrtes of Alamut (The Arxel Guild) , stworzone we współpracy z autorem.

Paulo ma swoje regularne rubryki na łamach Corriere della Sera (Włochy), El Semanal (Hiszpania), Ta Nea (Grecja), TV Hören + Sehen oraz Welt am Sonntag (Niemcy), Anna (Estonia), Zwierciadło (Polska), El Universo (Ekwador), El Nacional (Wenezuela), El Espectador (Kolumbia) i The China Times Dialy (Tajwan).

PRZYGODA Z POLSKĄ

Paulo Coelho gościł w naszym kraju sześciokrotnie.
Pierwsze spotkanie z Polską w lipcu 1997 roku miało charakter nieoficjalny. Został ojcem chrzestnym Marysi, córeczki swego polskiego wydawcy - Basi Stępień.

W czasie drugiej, trzydniowej wizyty związanej z promocją Piątej Góry (grudzień 1998) przed salonem EMPiK-u w Warszawie stały na mrozie tłumy wielbicieli pisarza, aby zdobyć jego podpis.

Spotkanie z polskimi czytelnikami w maju 2000 roku promujące książkę Weronika postanawia umrzeć także pełne było emocji. Pisarz spotkał się z czytelnikami w Audytorium Maximum na Uniwersytecie Warszawskim, brał udział w konferencji prasowej w restauracji Biblioteka w Bibliotece Uniwersyteckiej, podpisywał książkę na Międzynarodowych Targach Książki w Pałacu Kultury i Nauki oraz był gościem honorowym na warszawskiej premierze spektaklu Alchemik, wystawianego na deskach Teatru Studio przez Teatr Polski z Bielska Białej. W tym samym roku otrzymał nagrodę Kryształowe Zwierciadło.

W sierpniu 2001 roku Paulo Coelho przyjął zaproszenie Jolanty Kwaśniewskiej i wziął udział w obozie Tęczowy Most w Mierkach koło Olsztyna, gdzie obchodził swoje 53. urodziny.

Autor przyjechał do Polski także w związku z premierą Demona i panny Prym. Jednak jego wizyta miała charakter półoficjalny. Spotkał się z Jolantą Kwaśniewską, której przekazał 10000 USD na jej fundację Porozumienie bez barier.
Wydawnictwo zorganizowało też spotkanie dla hurtowników i księgarzy, którym autor osobiście podziękował za to, że udało im się wspólnie sprzedać ponad milion egzemplarzy jego książek. Jedyne spotkanie z czytelnikami odbyło się w warszawskim liceum, gdzie naucza się języka portugalskiego.

2 czerwca 2005 roku Paulo Coelho odwiedził Polskę z okazji 10 lecia powstania Wydawnictwa Drzewo Babel. Impreza urodzinowa odbyła się w warszawskim Muzeum Ziemi.

21 września 2007 podczas obchodów Międzynarodowego Dnia Pokoju sekretarz generalny Narodów Zjednoczonych Ban Ki Mun mianował Paulo Coelho Posłańcem Pokoju ONZ.