Birthday

Opis albumu: Birthday

EXTRA BALL, należy do odkryć jazzowych ostatnich lat. Jego młodzi członkowie pojawili się na polskiej scenie jazzowej jeszcze jako półamatorzy, jednak jako prawdziwy start grupa może podać festiwal "Jazz nad Odrą" w 1974 roku. W tym najpoważniejszym polskim konkursie jazzowym "Extra Ball" zyskał drugą, zaś rok później pierwszą nagrodę. Także poszczególni muzycy tworzący zespół szczycą się zwycięstwami we wrocławskim konkursie: Jan Cichy w 1974, Jarosław Śmietana w 1974 i 1975, Władysław Sendecki w 1975 zaś Andrzej Olejniczak w 1976 roku. Koncerty zespołu spotkały się z gorącym przyjęciem krytyki, stwierdzającej iż: "To jedyna nasza grupa, która może stanąć śmiało za zespołem Namysłowskiego" (JAZZ nr /1976). Opinie fachowców zbieżne są tu z upodobaniami słuchaczy, bowiem "Extra Ball" zdobył ostatnio olbrzymią popularność. Pierwsza płyta "Extra Ball" zawiera osiem kompozycji Śmietany i Sendeckiego. Każdy z nagranych tematów zwraca uwagę na inne walory zespołu i tworzących go muzyków.

Tytułowe "Narodziny" są bodaj najdoskonalsze pod względem kompozycyjnym. Liryczny ton saksofonu sopranowego "maluje" tu temat, gitara leadera zespołu Śmietany organizuje zaś utwór harmonicznie i rytmicznie. Kompozycja w środkowej części zawiera śliczny cytat śląskiej melodii ludowej, wtopiony integralnie w całość...

"Taniec Maryny" również przypomina, że słuchamy polskiego jazzu. Egzotycznie i swojsko brzmiący kujawiak o metrum 11/8 świadczy, iż nie tylko w folklorze bałkańskim (Ellis!) jazz współczesny znaleźć może inspiracje. Inaczej w "Bez Powrotu". Tu zespół pokazuje, jak głęboko tkwi w jazzowej tradycji. Klasycznie skonstruowany temat wskazuje, że muzyka Parkera być może i dla współczesnych młodych jazzmanów źródłem artystycznego przeżycia. Zwracam tu uwagę na tenorzystę Olejniczaka, który także w partiach solowych inspiruje partnerów do tworzenia zespołowego.

"Podróż w góry" - najpopularniejszy bodaj temat w dotychczasowym dorobku "Extra Ballu" - po lirycznym wstępie przedstawia zespół w dynamicznym, jazz-rocku. Tą właśnie muzyką zyskał "E-B" najwięcej entuzjastów, zwłaszcza wśród wielbicieli "Return to forever"...

"Siódemka" należy również do wcześniejszych osiągnięć grupy (prezentowana była jeszcze podczas koncertu "Jazz nad Odrą"). Zwraca w niej uwagę "hendersonowskie" brzmienie tenoru a przede wszystkim wirtuozowskie solo a capella elektrycznego fortepianu, zakończone pięknym, lirycznym motywem. "Szczęśliwy Nieszczęśliwiec", zamknięty klamrą radosnych dźwięków natury - jest znów próbką talentu Sendeckiego, tym razem posługującego się moogiem.V "Blues for Everybody" znów przenosi nas do tradycji. Bez ograniczeń czasowych i aranżacyjnych W. Sendecki (tym razem na klasycznym fortepianie) oraz J. Śmietana dają popis swobodnej, radosnej improwizacji. Nie tylko ze względu na zestaw instrumentów lecz i wirtuozerię muzyków nagranie przywodzi skojarzenie z duetem J. Pass - O. Peterson.

Temat "Hengelo, Almelo Deventer" kończy płytę - i choć trzeba w nim podkreślić partie solowe J. Śmietany i J. Cichego, to jest to przede wszystkim popis grania zespołowego.

Być może słuchacz znający "Extra Ball" z koncertów zdziwi się tak wielką rozmaitością nagranych tu utworów. Niechże jednak słuchając ich wyłowi z tej pierwszej płyty zespołu, płyty podsumowującej dotychczasowy jego dorobek, cechy osobiste i niepowtarzalne. Przy całej bowiem odmienności nagranych tu jazzowych miniatur - jest to jednolicie i konsekwentnie muzyka "Extra Ballu".
Jan Poprawa